যুঁজ
(ড° মৃণাল কলিতা)
প্ৰশ্নাৱলীৰ উত্তৰ (ভাব-বিষয়ক)
১। অতি চমুকৈ উত্তৰ লিখা:
(ক) কাৰ বেগৰ পৰা টকা চুৰ হৈছিল?
Ans.প্ৰশান্তৰ বেগৰ পৰা টকা চুৰ হৈছিল।
(খ) সিদ্ধাৰ্থহঁতৰ শ্ৰেণী শিক্ষকগৰাকীৰ নাম কি?
Ans.সিদ্ধাৰ্থহঁতৰ শ্ৰেণী শিক্ষকগৰাকীৰ নাম মহেন্দ্ৰ মাষ্টৰ।
(গ) নিৰ্মলে কাক বিচাৰি দোকানখনলৈ গৈছিল?
Ans.নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থক বিচাৰি পাণদোকানখনলৈ গৈছিল।
(ঘ) সিদ্ধাৰ্থই পেঞ্চিলবক্সত কি সাঁচি থৈছিলে?
Ans.সিদ্ধাৰ্থই পেঞ্চিলবক্সত দেউতাকে দিয়া চকলেটৰ কাগজবোৰ সাঁচি থৈছিল। পাছলৈ সেই বক্সটোত চিগাৰেট আৰু গুড়ি টেবলেট সাঁচিছিল।
(ঙ) নিৰ্মলে কিয় বহুদিনৰ বাবে বাহিৰলৈ যাবলগীয়া হৈছিল?
Ans.নিৰ্মলৰ দেহত এটা জটিল ৰোগ থকাৰ বাবে সি বহুদিনৰ বাবে বাহিৰলৈ যাবলগীয়া হৈছিল।
২। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া:
(ক) সিদ্ধাৰ্থই কিয় প্ৰশান্তৰ বেগৰ পৰা পইচা চুৰ কৰিছিল?
Ans.সিদ্ধাৰ্থই পাণদোকানত নিষিদ্ধ ড্ৰাগছ মিহলি চিগাৰেট খাই নিচাসক্ত হৈ পৰিছিল। এই ড্ৰাগছৰ বহুত দাম আছিল। ড্ৰাগছৰ প্ৰতি থকা তীব্ৰ আসক্তিৰ তাড়নাত আৰু দোকানীজনক দিবলৈ টকাৰ প্ৰয়োজন হোৱাত সি প্ৰশান্তৰ বেগৰ পৰা পইচা চুৰ কৰিছিল।
(খ) কি কি কাৰণত সিদ্ধাৰ্থ নিচাসক্ত হৈ পৰিছিল?
Ans.সিদ্ধাৰ্থ নিচাসক্ত হৈ পৰাৰ মূল কাৰণসমূহ হ’ল:
পাৰিবাৰিক বিচ্ছেদ আৰু নিঃসংগতা: বুজা হোৱা বয়সৰ পৰাই সি মাক-বাপেকৰ দুৰ্বাদল কাজিয়া আৰু তাৰ ফলস্বৰূপে দেউতাক সিহঁতক এৰি যোৱাৰ বাবে গভীৰ শূন্যতা আৰু একাকীত্বত ভুগিছিল।
স্নেহৰ অভাৱ: মাক-দেউতাকৰ হাতৰ কোমলতাখিনি হেৰাই যোৱা বাবে সি নোপোৱা মৰম পোৱাৰ আশাত এটা অৱলম্বন বিচাৰিছিল।
পাণদোকানীৰ প্ৰলোভন: তেনে সময়তে পাণদোকানীজনৰ সামান্য স্নেহস্পৰ্শ পাই তাৰ বুকু উথলি উঠিছিল আৰু সি দুখৰ কাহিনী কৈছিল。 ইয়াৰ সুযোগ লৈ দোকানীজনে তাক এই বুলি প্ৰলুব্ধ কৰি চিগাৰেট দিছিল যে ইয়াক খালে দুখ কমি গৈ মনটো ভাল লাগিব।
ড্ৰাগছৰ প্ৰভাৱ: প্ৰথমবাৰ চিগাৰেট খোৱাৰ পিছত সি উল্লাস আৰু প্ৰশান্তিৰ ভাব অনুভৱ কৰিছিল, যাৰ ফলত পিছলৈ তীব্ৰ অস্থিৰতা আৰু যন্ত্ৰণাৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ ড্ৰাগছৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ পৰে।
(গ) নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থক বিচাৰি কিয় পাণদোকানখনলৈ গৈছিল?
Ans.নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থক বিচাৰি পাণদোকানখনলৈ গৈছিল কাৰণ:
সন্দেহ আৰু কৌতূহল: সি পাণদোকানখনত সিদ্ধাৰ্থক প্ৰায়েই দেখা পাইছিল আৰু চিগাৰেট টানি থকাও দেখিছিল। লগতে দোকানীজনক এক ৰহস্যময় চৰিত্ৰ বুলি ভাবিছিল। সিদ্ধাৰ্থৰ সঘন উপস্থিতি আৰু দুৰ্বোধ্য পৰিৱৰ্তনে নিৰ্মলক এক সাঁথৰৰ মাজলৈ টানি নিছিল。
দায়িত্ববোধ আৰু বন্ধু প্ৰেম: সিদ্ধাৰ্থৰ সমস্যাটো কি, সেই সাঁথৰৰ সমাধান আৰু ৰহস্যৰ উদ্ঘাটন কৰিব লাগিব বুলি সি ভাবিছিল। এটা ৰহস্যৰ পকনীয়াত আপোন বন্ধু এজনক হেৰাই যাবলৈ দিব নোৱাৰি বুলি তাৰ এক গভীৰ দায়িত্ববোধ হৈছিল।
দুখী সত্যৰ সন্ধান: প্ৰশান্তৰ টকা চুৰিৰ দৰে মানুহে দেখা ঘৃণনীয় সত্যৰ আঁৰত লুকাই থকা কৰুণ সত্যবোৰ বিচাৰি উলিয়াবলৈ নিৰ্মলে চেষ্টা কৰিছিল。
(ঘ) সিদ্ধাৰ্থই প্ৰথমতে কিয় নিৰ্মলৰ মুখামুখি হ’ব খোজা নাছিল?
Ans.সিদ্ধাৰ্থই প্ৰথমতে নিৰ্মলৰ মুখামুখি হ’ব খোজা নাছিল কাৰণ:
আন্তৰিকতাৰ চাপ: মহেন্দ্ৰ মাষ্টৰৰ দৰে কৰ্কশ আৰু কঠোৰ বাক্যবাণৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিয়া সহজ আছিল, কিন্তু নিৰ্মলৰ দৰে ল’ৰাৰ মুখামুখি হোৱা সহজ নাছিল। নিৰ্মলৰ কোমল আৰু আন্তৰিকতা মিহলি মাতষাৰে তাৰ যন্ত্ৰণাদগ্ধ বুকুৰ মাজত বাজি শান্তিৰ সংগীত হৈ ৰৈছিল।
অসহায়তা আৰু লাজ: নিৰ্মলৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব নোৱাৰি সি অস্বস্তিকৰ মৌনতাৰ মাজত ছটফটাবহে পাৰিছিল। সি নিজৰ দোষ স্বীকাৰ কৰিবলৈ মানসিকভাৱে প্ৰস্তুত নাছিল。
(ঙ) নিৰ্মলৰ জটিল ৰোগৰ কথা জানি সিদ্ধাৰ্থই কি কৈছিল?
Ans.নিৰ্মলৰ জটিল ৰোগৰ কথা জানি সিদ্ধাৰ্থ প্ৰথমে নিৰ্বাক আৰু নিস্পন্দ হৈ পৰিছিল।
তাৰ পিছত নিৰ্মলে পাণদোকানলৈ নাযাবলৈ অনুৰোধ কৰাত, সিদ্ধাৰ্থই আবেগিক হৈ নিৰ্মলৰ হাতখনত খামুচি সেপ ঢুকি কৈছিল:
“মই নিশ্চয় চেষ্টা কৰিম নিৰ্মল।”
“চকুৰ সন্মুখত নাথাকিলেও মোৰ বুকুৰ ভিতৰৰ পৰাই তই মোক বাধা দি থাকিবি-মই জানো।”
৩। ‘তোৰ কি হৈছে, মোক ক’বই লাগিব সিদ্ধাৰ্থ’ – নিৰ্মলৰ এই কথাখিনিয়ে সিদ্ধাৰ্থক কেনেকৈ প্ৰভাৱিত কৰিছিল?
Ans.নিৰ্মলৰ এই কথাখিনিয়ে সিদ্ধাৰ্থৰ মনত এক প্ৰৱল মানসিক প্ৰতিৰোধ আৰু পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা কৰিছিল:
স্নেহৰ আহ্বান: এইষাৰ কথাই সিদ্ধাৰ্থৰ জীৱনৰ পৰা বহু দূৰলৈ গুচি যোৱা আৰু নোপোৱা মৰম পোৱাৰ আশা জগাই তুলিছিল।
শান্তিৰ সংগীত: নিৰ্মলৰ এই মৰম, অনুৰোধ, আৰু শাসন মিহলি মাতষাৰ সিদ্ধাৰ্থৰ যন্ত্ৰণাদগ্ধ বুকুৰ মাজত বাজি শান্তিৰ সংগীত হৈ ৰৈছিল।
দায়িত্ববোধৰ সৃষ্টি: নিৰ্মলে তাক অকপটে নিজৰ সমস্যাবোৰ কৈ নিজকে মুকলি কৰি দিবলৈ এটা অপ্রত্যাশিত অৱলম্বন দিছিল।
আশ্ৰয়ৰ অনুভূতি: এই আহ্বানৰ ফলতেই সিদ্ধাৰ্থই পাছত নিৰ্মলৰ সৈতে নৈৰ পাৰত বহি নিজৰ দুখ-যন্ত্ৰণা, একাকীত্ব আৰু ড্ৰাগছ আসক্তিৰ সকলো কথা বুকু উজাৰ কৰি মুকলি কৰি দিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সি বহুদিনৰ পিছত কাৰোবাৰ আশ্ৰয়ত অকমান জিৰাবলৈ মন গৈছে বুলি অনুভৱ কৰিছিল।
৪। সিদ্ধাৰ্থই কিয় নিঃসংগতাত ভুগিছিল বুজাই লিখা।
Ans.সিদ্ধাৰ্থই নিঃসংগতাত ভুগিছিল কাৰণ তাৰ জীৱনৰ সকলো ক্ষেত্ৰতে মৰম আৰু স্থিৰতাৰ অভাৱ হৈছিল:
পাৰিবাৰিক বিচ্ছেদ: সি বুজা হোৱা বয়সৰ পৰাই মাক-বাপেকৰ মাজত হোৱা প্ৰচণ্ড কাজিয়া দেখিছিল।
পিতৃৰ প্ৰস্থান: দেউতাকে সিহঁতক ঘৰটোত এৰি থৈ গুচি যোৱাৰ পিছত তাৰ বুকুখন অসহনীয় শূন্যতাৰে ভৰি পৰিছিল।
মাতৃৰ মনোযোগ কমি যোৱা: মাক-দেউতাকৰ বিচ্ছেদৰ পিছত মাকৰ তাৰ প্ৰতি মনোযোগ কমি গৈছিল। তাৰ দুখ-চকুপানীবোৰ মচি দিবলৈ মাতৃৰ হাতৰ কোমলতাখিনিও যেন হেৰাই গৈছিল।
বন্ধুত্বৰ পৰা আঁতৰি যোৱা: তাৰ স্বভাৱ বেপৰোৱা, গহীন আৰু খিংখিঙীয়া হোৱাত সি বন্ধুসকলৰ পৰাও আঁতৰি গৈছিল।
অৱলম্বনহীনতা: পাবলগীয়া মৰমবোৰ হেৰুৱাই, এখন ভাগি যোৱা সংসাৰৰ কৰুণ চৰিত্ৰ হিচাপে সি সকলো অৱলম্বন হেৰুৱাই পেলাইছিল।
এই সকলোবোৰ কাৰণতে সিদ্ধাৰ্থৰ ঘৰটোৰ মৃত্যুশীতল নিৰ্জনতাত সি নিঃসংগতা আৰু গভীৰ শূন্যতাত ভুগি ড্ৰাগছৰ আশ্ৰয় ল’বলৈ বাধ্য হৈছিল।
৫। নিৰ্মলে কেনেদৰে সিদ্ধাৰ্থক ভুল বাটৰ পৰা আঁতৰাই আনিছিল বিৱৰি লিখা।
Ans.নিৰ্মলে কেৱল উপদেশ নিদি, বন্ধুসুলভ মৰম আৰু দায়িত্ববোধৰ জৰিয়তে সিদ্ধাৰ্থক ভুল বাটৰ পৰা আঁতৰাই আনিছিল:
আবেগিক অৱলম্বন দিয়া: নিৰ্মলে চিঞৰি-বাখৰি কঠোৰভাৱে ধমক নিদি, বৰং কোমলতা মিহলি সুৰেৰে ‘তোৰ কি হৈছে মোক ক’বই লাগিব সিদ্ধাৰ্থ’ বুলি কৈ তাৰ বুকুৰ যন্ত্ৰণাৰ ওপৰত শান্তিৰ সংগীত হৈ ৰৈছিল। এইষাৰ কথাই সিদ্ধাৰ্থক বহুত দিনৰ পাছত কাৰোবাৰ আশ্ৰয়ত জিৰাবলৈ মন যোৱাৰ দৰে অনুভৱ কৰাইছিল。
কথা মুকলি কৰাৰ সুযোগ দিয়া: নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থক নৈৰ পাৰত বহি শান্তভাৱে তাৰ দুখ, যন্ত্ৰণা, একাকীত্ব আৰু ড্ৰাগছ আসক্তিৰ সকলো কথা বুকু উজাৰ কৰি ক’বলৈ দিছিল। ইয়াৰ ফলত সিদ্ধাৰ্থই নিজকে মুকলি কৰি দিবলৈ এটা অৱলম্বন পাইছিল।
সুস্থ জীৱনৰ পথ দেখুওৱা: নিৰ্মলে কৈছিল যে নিচাসক্ত হৈ সি সমস্যা এটাৰ পৰা পলাই নহয়, বৰং নতুন সমস্যা এটা বঢ়াইহে লৈছে。 সি উপদেশ দিছিল যে ড্ৰাগছৰ ওপৰত নিৰ্ভৰতা এৰি দিব লাগিব。
মনৰ শক্তিত বিশ্বাস জগোৱা: নিৰ্মলে কৈছিল যে মন গ’লেই জীৱনটোক ভাল পাব পাৰি, প্ৰকৃতি, গান আৰু কিতাপৰ জগতখনক আপোন কৰি সুখী হ’ব পাৰি।
ব্যক্তিগত যুঁজৰ উদাহৰণ: নিৰ্মলে নিজৰ জটিল ৰোগৰ বিৰুদ্ধে যুঁজৰ কথা কৈ সাহস দিছিল যে সকলোৰে জীৱন একো একোখন যুঁজ, আৰু নিয়মৰ মাজেৰে সেই যুঁজখন যুঁজি যাব লাগিব।
প্ৰতিষ্ঠানিক সহায়ৰ আশ্বাস: সি অকলে নোৱাৰে বুলি জানি, নিৰ্মলে মহেন্দ্ৰ মাষ্টৰক নকৈ অনুভৱ ছাৰক কথাটো ক’ম আৰু তেওঁ বাট এটা বিচাৰি উলিয়াব বুলি আশ্বাস দিছিল।
৬। ‘তাৰ দৰে ল’ৰাৰ কথাৰ উত্তৰ দিব নোৱাৰি; অস্বস্তিকৰ মৌনতাৰ মাজত মাথোঁ ছট্ফটাবহে পাৰি’- কথাষাৰৰ অন্তর্নিহিত ভাব বিশ্লেষণ কৰা।
Ans.প্ৰসংগ: এই কথাষাৰে মহেন্দ্ৰ মাষ্টৰৰ কঠোৰ শাসনৰ সন্মুখীন হোৱা সিদ্ধাৰ্থৰ মনোভাৱ আৰু নিৰ্মলৰ কোমল আন্তৰিকতাৰ সন্মুখীন হোৱা মনোভাৱৰ মাজৰ পাৰ্থক্য দেখুৱাইছে।
অন্তর্নিহিত ভাব:
কঠোৰতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰত্যুত্তৰ সহজ: সিদ্ধাৰ্থই মহেন্দ্ৰ মাষ্টৰৰ দৰে কৰ্কশ আৰু কঠোৰ শিক্ষকৰ চকুৰ ফালে চাই ভেকাহি মাৰি উঠিব পাৰিছিল আৰু সেই আক্ৰমণৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিয়া তাৰ বাবে সহজ আছিল। কঠোৰতাৰ বিৰুদ্ধে সহজে উদণ্ডালি দেখুৱাব পাৰি।
স্নেহৰ ওচৰত অসহায়তা: কিন্তু নিৰ্মলৰ দৰে কোমল আৰু দায়িত্বশীল ল’ৰাৰ ওচৰত সিদ্ধাৰ্থৰ দৰে উদণ্ড ল’ৰাজনো নিষ্প্রভ হৈ পৰিছিল। নিৰ্মলৰ প্ৰশ্নত কোনো অভিযোগ নাছিল, বৰং গভীৰ আন্তৰিকতা আছিল, যাৰ বাবে সিদ্ধাৰ্থই মিছা মাতিব পৰা নাছিল বা উদণ্ডালি দেখুৱাব পৰা নাছিল।
মানসিক যুঁজ: নিৰ্মলৰ কোমল আহ্বানে সিদ্ধাৰ্থৰ অন্তৰাত্মাত লুকাই থকা কৰুণ সত্যটোক উদঙাই দিছিল। নিজৰ দোষ আৰু যন্ত্ৰণাক লুকুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিও নোৱাৰিছিল, সেয়েহে সি মাথোঁ অস্বস্তিকৰ মৌনতাৰ মাজত ছটফটাবহে পাৰিছিল।
৭। ‘হাঁহিব নোৱাৰি, খেলিব নোৱাৰি, শুব নোৱাৰি-ইমানেই তীব্র সেই শূন্যতাৰ ভাৰ-দুখৰ দাহন’- কথাষাৰ কাৰ বিষয়ে আৰু কিয় কোৱা হৈছে বুজাই লিখা।
Ans.কথাষাৰ সিদ্ধাৰ্থৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে।
কিয় কোৱা হৈছে:
পিতৃৰ প্ৰস্থান: দেউতাকে সিহঁতক ঘৰত এৰি থৈ গুচি যোৱাৰ পিছত সিদ্ধাৰ্থৰ বুকুখন অসহনীয় শূন্যতাৰে ভৰি পৰিছিল।
বিষাদৰ গভীৰতা: দেউতাকে উপহাৰ স্বৰূপে অনা চকলেটৰ কাগজবোৰ সাঁচি থোৱাৰ পাছতো সেই কাগজবোৰতকৈও সোনকালে তাৰ বুকুখনত বিচ্ছেদ আৰু একাকীত্বৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা শূন্যতাৰ ভাৰ আৰু দুখৰ দাহন ইমানেই তীব্ৰ হৈ উঠিছিল, যে এটা স্বাভাৱিক শিশুৰ দৰে হাঁহিব, খেলিব বা শান্তিকৈ শুবও পৰা নাছিল।
৮। সিদ্ধাৰ্থই কিহৰ তাড়নাত মাকৰ খাৰুযোৰ চুৰ কৰিছিল আৰু পাছত তাৰ কিয় অন্তর্দ্বন্দ হৈছিল বুজাই লিখা।
Ans.সিদ্ধাৰ্থ পাণদোকানীৰ পৰা নিষিদ্ধ ড্ৰাগছ মিহলি চিগাৰেট খাই নিচাসক্ত হৈ পৰিছিল। এই ড্ৰাগছৰ বহুত দাম আছিল আৰু দোকানীজনে তাক পইচা দিবলৈ কৈছিল। ড্ৰাগছৰ প্ৰতি থকা তীব্ৰ আসক্তি আৰু প্ৰৱল প্ৰয়োজনৰ তাড়নাত সি মাকে গা ধুবলৈ বাথৰূমত সোমাওঁতে খুলি থোৱা সোণৰ খাৰুযোৰ চুৰ কৰিছিল।
সি খাৰুযোৰ দোকানীজনৰ হাতত তুলি দিয়াৰ সময়তে পুলিচে সিহঁতৰ ঘৰৰ কাম কৰা ছোৱালীজনীক বান্ধি নি লকআপত ভৰাইছিল。
ভাল-বেয়াৰ যুঁজ: এই ঘটনাটোৱে সিদ্ধাৰ্থৰ মনত ভাল-বেয়া, ভুল-শুদ্ধৰ এক ডাঙৰ যুঁজ আৰম্ভ কৰিছিল। এটাফালে কাম কৰা ছোৱালীজনীৰ কৰুণ মুখখন, আৰু আনফালে নিচাৰ প্ৰতি তাৰ নিজৰ তীব্ৰ আসক্তি।
মানুহজনৰ মৃত্যু: এই দুয়োটা ভিন্নমুখী শক্তিৰ টনা-আজোৰাৰ মাজেৰে এটা টোপনি নহা ৰাতি পাৰ কৰি সি অনুভৱ কৰিছিল যে তাৰ ভিতৰৰ মানুহটোৰ ইতিমধ্যে মৃত্যু হৈছে। অৰ্থাৎ, ড্ৰাগছৰ আসক্তিয়ে তাৰ নৈতিকতাক সম্পূৰ্ণৰূপে শেষ কৰি দিছিল।
৯। ‘আচলতে মন গ’লেই সুখী হ’ব পাৰি জান।’- নিৰ্মলে কি প্ৰসংগত সিদ্ধাৰ্থক এনেদৰে কৈছিল বুজাই লিখা।
Ans.প্ৰসংগ: সিদ্ধাৰ্থই নিৰ্মলক কৈছিল যে “হয়তো জীৱনটোৱে মোক প্ৰবঞ্চনা কৰিলে।” সিদ্ধাৰ্থৰ এই হতাশাপূৰ্ণ কথাষাৰৰ উত্তৰত নিৰ্মলে তাক জীৱনৰ প্ৰতি পুনৰ আশাবাদী কৰি তুলিবলৈ এই কথা কৈছিল।
ব্যাখ্যা: নিৰ্মলে বুজাইছিল যে জীৱনটোক ভাল পালে জীৱনটোৱে কেতিয়াও প্ৰবঞ্চনা নকৰে। জগতখনত নৈ, পাহাৰ, আকাশ, জোন, তৰাবোৰৰ দৰে অনেক ধুনীয়া বস্তু আছে যাক ভাল পাব পাৰি আৰু আপোন কৰি ল’ব পাৰি。 এইবোৰ ভাল পোৱা মানুহ কেতিয়াও নিঃস্ব বা শূন্য নহয়। ঠিক তেনেকৈ প্ৰকৃতিৰ লগতে গানৰ জগত, কিতাপৰ জগত আছে, য’ত মন গ’লেই ধুনীয়া গীত শুনিব বা কবিতা পঢ়িব পাৰি। অৰ্থাৎ, নিৰ্মলে কৈছিল যে সুখী হোৱাৰ পথটো বাহ্যিক পৰিৱেশ বা আনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে, বৰং নিজৰ মানসিক ইচ্ছাশক্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
১০। ব্যাখ্যা কৰাঃ
(ক) নোপোৱা মৰম পোৱাৰ আশাই যেন তাক দুৰ্বল আৰু অভিমানী কৰে।
Ans.ব্যাখ্যা: এই কথাষাৰ সিদ্ধাৰ্থৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে। পাৰিবাৰিক কাজিয়া আৰু দেউতাকৰ প্ৰস্থানৰ ফলত সিদ্ধাৰ্থই পিতৃ-মাতৃৰ পৰা পাবলগীয়া মৰমৰ পৰা বঞ্চিত হৈছিল। এই মৰম নোপোৱাৰ শূন্যতাই তাৰ মনত এক তীব্ৰ অভিমানৰ জন্ম দিছিল। আনহাতে, যেতিয়াই নিৰ্মলৰ দৰে কোনোবাই তাক আন্তৰিকতাৰে আপোন কৰি ল’বলৈ চেষ্টা কৰিছিল, তেতিয়াই সেই নোপোৱা মৰম পোৱাৰ অন্তৰ্নিহিত আশা জাগি উঠিছিল, যাৰ ফলত সি দুৰ্বল আৰু অভিমানী হৈ মৌনতাৰ মাজত ছট্ফটাবলৈ বাধ্য হৈছিল।
(খ) মানুহে দেখা ঘৃণনীয় সত্যৰ আঁৰতো হয়তো কেতিয়াবা লুকাই থাকে আন কিছুমান কৰুণ সত্য।
Ans.ব্যাখ্যা: এই কথাষাৰৰ তাৎপৰ্য এয়ে যে, বহুত সময়ত কোনো এজন ব্যক্তিৰ বাহ্যিক আচৰণ বা কাৰ্য (যেনে—এই গল্পত সিদ্ধাৰ্থৰ টকা চুৰি কৰা বা উদণ্ডালি কৰা) অতিশয় ঘৃণনীয় আৰু অপৰাধমূলক হ’ব পাৰে। কিন্তু এই ঘৃণনীয় সত্যৰ আঁৰত সাধাৰণতে কিছুমান কৰুণ আৰু গভীৰ দুখ-যন্ত্ৰণা লুকাই থাকে。 সিদ্ধাৰ্থৰ ক্ষেত্ৰত, টকা চুৰিৰ দৰে অপৰাধৰ আঁৰত আছিল তাৰ পাৰিবাৰিক বিচ্ছেদ, নিঃসংগতা, স্নেহৰ অভাৱ আৰু ড্ৰাগছ আসক্তিৰ দৰে কৰুণ সত্যসমূহ。 নিৰ্মলে এই কৰুণ সত্যবোৰেই বিচাৰি ফুৰিছিল。
(গ) পাবলগীয়া মৰমবোৰ হেৰুৱাই এখন ভাগি যোৱা সংসাৰৰ সি হৈ পৰিছিল এটা বিদ্রোহী অথচ কৰুণ চৰিত্ৰ।
Ans.ব্যাখ্যা: এই বাক্যশাৰীয়ে সিদ্ধাৰ্থৰ বিচ্ছেদজনিত দুখৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা জটিল চৰিত্ৰটোক সূচাইছে। সিদ্ধাৰ্থই মাক-দেউতাকৰ পৰা পাবলগীয়া মৰম আৰু মনোযোগৰ পৰা বঞ্চিত হৈছিল। ফলস্বৰূপে, এখন ভাগি যোৱা সংসাৰৰ যন্ত্ৰণাৰ বোজা লৈ, সি নিজৰ দুখ প্ৰকাশৰ বাবে বেপৰোৱা, আক্ৰমণাত্মক আৰু উদণ্ড হৈ উঠিছিল—যাৰ বাবে তাক বিদ্ৰোহী বুলি ক’ব পাৰি। কিন্তু এই বিদ্ৰোহৰ অন্তৰালত আছিল এটা অসহায় শিশুৰ শূন্যতা আৰু যন্ত্ৰণা—যাৰ বাবে সি আছিল এক কৰুণ চৰিত্ৰ।
(ঘ) সকলো মানুহৰেই জীৱনবোৰ একো একোখন যুঁজ।
Ans.ব্যাখ্যা: এই কথাষাৰ নিৰ্মলে কৈছিল, যাৰ নিজৰ দেহত এটা জটিল ৰোগ আছিল। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল, পৃথিৱীৰ প্ৰতিজন মানুহেই বেলেগ বেলেগ সমস্যা, দুখ, আৰু প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হয়—সেইবোৰ শাৰীৰিক ৰোগৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ হ’ব পাৰে (নিৰ্মলৰ দৰে) বা পাৰিবাৰিক বিচ্ছেদ আৰু নিচাসক্তিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ হ’ব পাৰে (সিদ্ধাৰ্থৰ দৰে)। জীৱনৰ এই প্ৰতিটো প্ৰত্যাহ্বানকে এজন মানুহে নিজৰ শক্তি আৰু মানসিকতাৰে অতিক্ৰম কৰিবলৈ কৰা সংগ্ৰামকেই যুঁজ বুলি কোৱা হৈছে। এই যুঁজখন যুঁজি যোৱাটোৱেই জীৱনৰ আমেজ আৰু ইয়াৰ নিয়ম।
১১। ‘যুঁজ’ গল্পটোৰ শিৰোনামৰ তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
Ans.’যুঁজ’ গল্পটোৰ শিৰোনামটো সাৰ্থক আৰু তাৎপৰ্যপূৰ্ণ কাৰণ ই গল্পৰ কেন্দ্ৰীয় বিষয়বস্তু আৰু চৰিত্ৰসমূহৰ জীৱন সংগ্ৰামক সূচায়।
সিদ্ধাৰ্থৰ যুঁজ (নিজৰ বিৰুদ্ধে): সিদ্ধাৰ্থই নিচাসক্তিৰ আন্ধাৰ জগতখনৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। তাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ যুঁজখন আছিল তাৰ নিজৰ শূন্যতা, অভিমান, আৰু আসক্তিৰ বিৰুদ্ধে। গল্পটোত তাৰ এই অন্ধকূপৰ পৰা উভতি অহাৰ ইংগিত দেখা গৈছে, যিটো তাৰ জীৱনৰ এখন ডাঙৰ যুঁজ।
নিৰ্মলৰ যুঁজ (ৰোগৰ বিৰুদ্ধে): নিৰ্মলে নিজৰ দেহত থকা জটিল ৰোগৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। এই যুঁজৰ মাজতো সি আন এজন বন্ধুৰ বাবে মানসিক শক্তি আৰু দায়িত্ববোধেৰে থিয় দিছিল。
জীৱনৰ যুঁজ (প্ৰতিজন মানুহৰ): গল্পকাৰে শেষত এই বার্তা দিছে যে সকলো মানুহৰেই জীৱনবোৰ একো একোখন যুঁজ। মাথোঁ সকলোৰে যুঁজবোৰ বেলেগ বেলেগ。 যুঁজত হৰা-জিকা পিছৰ কথা, কিন্তু যুঁজ কৰি যাবই লাগিব。
এইদৰে গল্পটোৰ শিৰোনামে কেৱল ড্ৰাগছ আসক্তিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজখনকে নহয়, বৰং জীৱনৰ প্ৰতিটো পৰ্যায়তে মানুহে কৰিবলগীয়া সংগ্ৰামৰো প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
ভাষা-বিষয়ক
১২। ব্যাসবাক্যসহ সমাসৰ নাম লিখা:
মৃত্যুশীতল – মৃত্যুৰ দৰে শীতল যি (উপমান কৰ্মধাৰয় সমাস)
অসহনীয় – সহন কৰিব নোৱাৰা যি (নঞ তৎপুৰুষ সমাস)
অতল – তল নথকা যি (নঞ তৎপুৰুষ সমাস)
অমীমাংসিত – মীমাংসা কৰা নোহোৱা যি (নঞ তৎপুৰুষ সমাস)
বেপৰোৱা – পৰোৱা নথকা যি (নঞ তৎপুৰুষ সমাস)
অচিনাকি – চিনাকি নোহোৱা যি (নঞ তৎপুৰুষ সমাস)
১৩। বাক্য ৰচনা কৰা:
উজাগৰ: মাক-দেউতাকৰ কাজিয়াৰ বাবে সিদ্ধাৰ্থই উজাগৰ ৰাতি পাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।
অবাধ্য: শূন্যতাৰ ভাৰত সিদ্ধাৰ্থৰ অবাধ্য চকুপানীবোৰ সৰসৰকৈ সৰি পৰিছিল।
অৱলম্বন: সকলো অৱলম্বন হেৰুৱাই সিদ্ধাৰ্থই নিৰ্মলৰ ৰূপত এক অপ্রত্যাশিত অৱলম্বন পাই গ’ল।
খেৰকুটা: ডুবন্ত মানুহৰ দৰে সি সামান্য এডাল খেৰকুটা বিচাৰি ফুৰিছিল।
১৪। সমার্থক শব্দ লিখা:
নীৰৱতা – মৌনতা, স্তব্ধতা, নিস্তব্ধতা
বিষাদ – দুখ, শোক, হতাশা
প্ৰস্তৰ – শিল, শিলা, পাষাণ
একাকীত্ব – নিঃসংগতা, নিৰ্জনতা, শূন্যতা
আন্ধাৰ – অন্ধকাৰ, তমসা, তিমিৰ
অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন
১৫। ড° মৃণাল কলিতাৰ ‘যুঁজ’ গল্পটোত ড্ৰাগছ আসক্ত মানুহৰ প্ৰতি কেনেধৰণৰ মানৱীয় সঁহাৰি দেখুওৱা হৈছে বুজাই লিখা।
‘যুঁজ’ গল্পটোত ড° মৃণাল কলিতাই ড্ৰাগছ আসক্ত সিদ্ধাৰ্থৰ প্ৰতি সহানুভূতি, দায়িত্বশীলতা আৰু গঠনমূলক সহায়ৰ এক গভীৰ মানৱীয় সঁহাৰি দেখুৱাইছে।
বিচাৰহীনতাৰ পৰিৱৰ্তে সহানুভূতি: গল্পটোত মহেন্দ্ৰ মাষ্টৰে সিদ্ধাৰ্থক চোৰ আৰু বজ্জাত বুলি ঘৃণা কৰি স্কুলৰ পৰা খেদি দিবলৈ উদ্যত হৈছিল। কিন্তু নিৰ্মলে তাৰ ঘৃণনীয় অপৰাধৰ আঁৰত লুকাই থকা কৰুণ সত্য বিচাৰি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।
ব্যক্তিগত মনোযোগ: নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থৰ সমস্যাটোক পাৰিবাৰিক বিচ্ছেদ আৰু নিঃসংগতাৰ ফলস্বৰূপে সৃষ্টি হোৱা বুলি বুজি পাইছিল। সেয়েহে, সি কঠোৰতাৰ সলনি ‘তোৰ কি হৈছে মোক ক’বই লাগিব’ বুলি কৈ এক মৰমৰ অৱলম্বন আগবঢ়াইছিল।
সহায় আৰু আৰোগ্যৰ পথ: নিৰ্মলে আসক্তিৰ পৰা মুক্তি পোৱাটো সহজ নহয় বুলি জানিও, তাক ডাক্তৰৰ সহায় লোৱাৰ পৰামৰ্শ দিছিল। আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে, সি মহেন্দ্ৰ মাষ্টৰক নকৈ, অনুভৱ ছাৰৰ দৰে সহানুভূতিশীল শিক্ষকক কথাটো জনাই সমাধান বিচাৰিবলৈ সাহস দিছিল。
আশাৰ বাৰ্তা: নিৰ্মলে ড্ৰাগছ আসক্তিৰ আঁতৰত থকা প্ৰকৃতি, কিতাপ আৰু গীতৰ জগতখনত সুখ বিচাৰিবলৈ কৈ, তাক পুনৰাই জীৱনৰ যুঁজত অৱতীৰ্ণ হ’বলৈ প্ৰেৰণা দিছিল।
এইদৰে গল্পটোত আসক্তজনৰ প্ৰতি ঘৃণা আৰু শাস্তিৰ সলনি বুজাবুজি, মৰম আৰু আৰোগ্যৰ পথ দেখুওৱাৰ জৰিয়তে এক মানৱীয় সঁহাৰি দেখুওৱা হৈছে।
১৬। নিচাসক্ত মানুহৰ প্ৰতি থকা মানৱীয় সঁহাৰি কেনেধৰণৰ হ’ব লাগে নিজৰ কথাৰে লিখা।
নিচাসক্ত মানুহৰ প্ৰতি থকা মানৱীয় সঁহাৰি শাস্তি বা ঘৃণাৰ সলনি সহানুভূতি, বুজাবুজি আৰু আৰোগ্যমুখী হোৱা উচিত।
কাৰণ অনুসন্ধান: তেওঁলোকক অপৰাধী বা বজ্জাত বুলি বিচাৰ নকৰি, আসক্তিৰ আঁৰত লুকাই থকা আচল কাৰণসমূহ (যেনে—মানসিক চাপ, পাৰিবাৰিক বিচ্ছেদ বা আঘাত) বিচাৰি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰা উচিত। নিচাৰ আসক্তি প্ৰায়ে এক গভীৰ যন্ত্ৰণাৰ পৰা পলাই যোৱাৰ উপায় হয়।
সহানুভূতি আৰু অৱলম্বন: নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থক দিয়াৰ দৰে, তেওঁলোকক মৰম আৰু মনোযোগেৰে মানসিক অৱলম্বন দিয়া উচিত। তেওঁলোকক কথা ক’বলৈ আৰু মুকলি হ’বলৈ এটা নিৰাপদ স্থানৰ প্ৰয়োজন।
পেশাদাৰী সহায়ৰ বাবে প্ৰেৰণা: আসক্তি এটা ৰোগ। সেয়েহে, তেওঁলোকক কেৱল উপদেশ নিদি চিকিৎসক বা মানসিক স্বাস্থ্য বিশেষজ্ঞৰ পৰা পেশাদাৰী সহায় ল’বলৈ উৎসাহ দিয়া উচিত। এই ক্ষেত্ৰত পৰিয়াল আৰু বন্ধুবৰ্গৰ ভূমিকা অপৰিহাৰ্য।
গঠনমূলক পথ দেখুওৱা: তেওঁলোকৰ জীৱনলৈ আশা আৰু লক্ষ্য আনিব লাগিব। নিচাৰ বিকল্প হিচাপে খেলা-ধূলা, সংগীত, সাহিত্য বা সৃষ্টিশীল কামৰ দৰে সুস্থ পথত আগুৱাবলৈ প্ৰেৰণা দিয়া উচিত।
সমাজৰ সহযোগিতা: সমাজেও তেওঁলোকক সহজভাৱে গ্ৰহণ কৰি পুনৰ সংস্থাপনৰ বাবে সহযোগিতা কৰিব লাগে, যাতে তেওঁলোকে লাজ বা ভয়ত লুকাই নাথাকে।