পাঠ-৪ জীৱন ধাৰণৰ প্ৰণালী, Class -5, Environment Chapter -4, Assamese medium
Next Chapter

পৃষ্ঠা ২৩ (কাৰ্যকলাপ)
প্ৰশ্ন: আদিম মানুহে কিয় দলবান্ধি ফুৰিছিল?
উত্তৰ: আদিম মানুহে বনৰীয়া প্ৰাণী, বিষাক্ত সাপ আদিৰপৰা ৰক্ষা পাবৰ বাবে সকলো সময়তে তেওঁলোকে দল বান্ধি ফুৰিছিল।
পৃষ্ঠা ২৪ (কাৰ্যকলাপ)
দলত আলোচনা কৰি লিখা –
প্ৰশ্ন: আদিম মানুহে শিলক কিয় সঁজুলি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল?
উত্তৰ: আদিম মানুহে শিলক সঁজুলি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল, কিয়নো শিল সকলো ঠাইতে পোৱা গৈছিল।
প্ৰশ্ন: আদিম যুগৰ মানুহে নিজৰ লাগতিয়াল বস্তুৰ অভাৱ কেনেকৈ পূৰণ কৰিছিল?
উত্তৰ: আদিম যুগৰ মানুহে ‘বিনিময় প্রথা’ৰদ্বাৰা তেওঁলোকে বেছি পৰিমাণে থকা খাদ্যবস্তুবোৰ পৰস্পৰৰ মাজত সাল-সলনি কৰি নিজৰ বাবে দৰকাৰী বস্তুৰ চাহিদা পূৰণ কৰিছিল।
পৃষ্ঠা ২৫ (কাৰ্যকলাপ)
দলত আলোচনা কৰি কোৱা –
প্ৰশ্ন: পানিক নামৰ দলটোৱে কিয় অৰণ্যত ঘূৰি ফুৰিছিল?
উত্তৰ: পানিক নামৰ দলটোৱে আহাৰ বিচাৰি অৰণ্যত ঘূৰি ফুৰিছিল। পুৰুষসকলে প্ৰাণী, মাছ-কাছ, কেকোঁৰা আদি ধৰি আনিছিল আৰু মহিলা-শিশুসকলে অৰণ্যত ফল-মূল বিচাৰিছিল।
প্ৰশ্ন: অৰণ্যত ঘূৰি ফুৰোঁতে পানিক দলটোৰ মানুহবোৰে কি লক্ষ্য কৰিছিল?
উত্তৰ: অৰণ্যত ঘূৰি ফুৰোঁতে তেওঁলোকে লক্ষ্য কৰিছিল যে গছৰ গুটি মাটিত কিছুদিন পৰি থকাৰ পিছত আকৌ একেধৰণৰ গছ গজি উঠে আৰু একেই ফল ধৰে।
প্ৰশ্ন: কিয় তেওঁলোকে একে ঠাইতে বহুদিন ধৰি থাকি গৈছিল?
উত্তৰ: তেওঁলোকে থকা ঠাইৰ ওচৰে-পাজৰে নিজে বীজ পুতি গছপুলিৰ বৃদ্ধি কেনেকৈ হয় তাক লক্ষ্য কৰি আনন্দ পাইছিল। এনেবোৰ কাৰণতেই তেওঁলোকে একেখন ঠাইতেই বহুদিন ধৰি থাকি গৈছিল।
পৃষ্ঠা ২৬ (কাৰ্যকলাপ)
ওপৰৰ কথাখিনিৰ আলমত উত্তৰ দিয়া –
প্ৰশ্ন: পানিকসকলে আগৰ ঠাই এৰি কিয় গুচি যাব লগা হ’ল?
উত্তৰ: এদিন কেকয় নামৰ এটা শক্তিশালী দল আহি ‘পানিক’সকলক খেদি পঠিওৱাৰ বাবে তেওঁলোকে আগৰ ঠাই এৰি গুচি যাব লগা হ’ল।
প্ৰশ্ন: খেতি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকে কি কি সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছিল?
উত্তৰ: খেতি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰোঁতে তেওঁলোকে সন্মুখীন হোৱা সমস্যাবোৰ হ’ল:
* তেওঁলোকে নদী-কাষৰীয়া মাটিত ছটিয়াই দিয়া শস্যৰ বীজবোৰ চৰাই-চিৰিকটিয়ে খাই পেলাইছিল।
* পিছত যেতিয়া তেওঁলোকে বীজবোৰ মাটি খান্দি পুতি থ’লে, তেতিয়া মাটিখিনি দ হোৱাৰ বাবে নদীৰ পানীয়ে গজালি ওলোৱা বীজবোৰ নষ্ট কৰি পেলালে।
প্ৰশ্ন: তেওঁলোকে কিয় স্থায়ীভাৱে বসতি কৰিবলৈ ল’লে?
উত্তৰ: তেওঁলোকে হাবিৰ পানী নুঠা নিৰাপদ ঠাইত মাটি চহাই খেতি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে আৰু সেই খেতি কৰা ঠাইৰ ওচৰে-পাজৰে স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ ল’লে।
পৃষ্ঠা ২৭ (কাৰ্যকলাপ)
প্ৰশ্ন: আদিম মানৱে কি কি প্রাণী পুহিবলৈ লৈছিল?
উত্তৰ: আদিম মানৱে মঙহ, গাখীৰ, কৃষিকার্যত সহায় আৰু বয়-বস্তু কঢ়িয়াবলৈ গৰু, ছাগলী, গাহৰি, ভেড়া, ঘোঁৰা, গাধ আদি পুহিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁলোকে চিকাৰত সহায় কৰা আৰু ঘৰ পহৰা দিয়া কামৰ বাবে কুকুৰ পুহিছিল।
প্ৰশ্ন: প্রাণীবোৰ কি কি কামত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: প্রাণীবোৰক মঙহ আৰু গাখীৰ খোৱাৰ উপৰি কৃষিকার্যত সহায় কৰিবলৈ আৰু বয়-বস্তু কঢ়িয়াবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কুকুৰক চিকাৰত সহায় কৰা আৰু ঘৰ পহৰা দিয়া কামত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
পৃষ্ঠা ২৯ (কাৰ্যকলাপ)
শিক্ষক আৰু অভিভাৱকৰ পৰা জানি লৈ লিখা –
প্ৰশ্ন: তোমালোকৰ অঞ্চলত কি কি শস্যৰ খেতি কৰা হয়?
উত্তৰ: (এইটো এটা অঞ্চলভিত্তিক কাৰ্যকলাপ। পাঠত উল্লেখ থকাৰ আধাৰত এটা নমুনা উত্তৰ দিয়া হ’ল:)
আমাৰ অঞ্চলত ধান, মাহ, মৰাপাট, সৰিয়হ, জলকীয়া, বেঙেনা, তৰমুজ আদি শস্যৰ খেতি কৰা হয়।
প্ৰশ্ন: ভৈয়াম আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পাৰ্থক্যসমূহ লিখা।
উত্তৰ: ভৈয়াম আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পাৰ্থক্যসমূহ হ’ল:
* ভূমি: ভৈয়াম অঞ্চলবোৰ সাধাৰণতে সমতল ভূমি, আনহাতে পাহাৰীয়া অঞ্চলবোৰ ওখ-চাপৰ।
* কৃষি: ভৈয়ামৰ মাটি পলসুৱা হোৱাৰ বাবে কৃষিৰ বাবে উপযোগী আৰু ইয়াত ধান, মাহ, মৰাপাট আদিৰ খেতি হয়। পাহাৰীয়া অঞ্চলত সাধাৰণতে জুম খেতি কৰা হয়, য’ত পাহাৰৰ এঢলীয়া ঠাইত ঢাপ কৰি ধান, মাকৈ, আদা, হালধি আদিৰ খেতি কৰা হয়।
* পানী: ভৈয়ামত নদ-নদী, খাল-বিল আদি থাকে, কিন্তু খৰালি কালত পাহাৰীয়া অঞ্চলত পানীৰ অভাৱ হয়।
* যাতায়াত: পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ যাতায়াত ব্যৱস্থা ভৈয়ামৰ দৰে সুচল নহয়।
পৃষ্ঠা ৩০ (কাৰ্যকলাপ)
চিন্তা কৰি লিখা –
প্ৰশ্ন: কোনো এটা অঞ্চলৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশে মানুহৰ জীৱন ধাৰণৰ প্ৰণালীত কেনেদৰে প্ৰভাৱ পেলাই লিখা।
উত্তৰ: কোনো এটা অঞ্চলৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশে মানুহৰ জীৱন ধাৰণৰ প্ৰণালীত পোনপটীয়াকৈ প্ৰভাৱ পেলায়।
* ভৈয়াম অঞ্চল: ভৈয়ামৰ মাটি পলসুৱা আৰু সমতল হোৱা বাবে মানুহৰ প্ৰধান জীৱিকা কৃষি।
* নৈপৰীয়া অঞ্চল: নৈৰ পাৰত বাস কৰা লোকে কৃষিকাৰ্যৰ লগতে মাছ ধৰিও জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে।
* চৰ অঞ্চল: চৰ অঞ্চলৰ মাটি পলসযুক্ত বালিচহীয়া হোৱা বাবে তাত খৰালি কালত বিশেষ ধৰণৰ ৰবি শস্য (যেনে – মাহ, সৰিয়হ, জলকীয়া, তৰমুজ) আদিৰ খেতি হয়।
* পাহাৰীয়া অঞ্চল: পাহাৰৰ মাটি ওখ-চাপৰ হোৱা বাবে আৰু খৰালি পানীৰ অভাৱ হোৱা বাবে মানুহে কষ্টকৰ জুম খেতি কৰিবলগীয়া হয়।
* চাহ বাগিচা অঞ্চল: যিবোৰ অঞ্চলৰ পৰিৱেশ চাহ খেতিৰ বাবে উপযোগী, সেইবোৰ ঠাইত চাহ বাগিচা গঢ়ি উঠিছে আৰু বহু লোকে শ্ৰমিক হিচাপে কাম কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে।
প্ৰকল্প কৰোঁ আহা –
প্ৰশ্ন: তুমি বাস কৰা ঠাইখনৰ ৫ টা পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ জীৱনধাৰণৰ প্ৰণালী (কেনেকুৱা কৰ্মত জড়িত হৈ আছে) তাৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰা আৰু তলৰ তালিকাখনৰ আৰ্হি অনুসৰি নিজৰ বহীত লিখা।
উত্তৰ: (এইটো এটা প্ৰকল্প কাৰ্য। তলত এটা নমুনা উত্তৰ দিয়া হ’ল।)
* ক্ৰঃ নং – ১
* জিলাৰ নাম – (উদাহৰণ: শোণিতপুৰ)
* গাঁও/নগৰ/পাহাৰ/চৰ/চাহ বাগান অঞ্চল – গাঁও
* কৃষিকৰ্মত জড়িত লোকৰ সংখ্যা আৰু তেওঁলোকে কি কি শস্যৰ খেতি কৰে – ২ জন; ধান, সৰিয়হ, শাক-পাচলি।
* চাকৰিজীৱী লোকৰ সংখ্যা – ১ জন
* ব্যৱসায় – ১ জন
* অন্যান্য – ০
(টোকা: ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে এইদৰে মুঠ ৫ টা পৰিয়ালৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰিব লাগিব।)
পৃষ্ঠা ৩১ (অনুশীলনী)
১। উত্তৰ লিখা –
(ক) গাঁৱৰ বাসিন্দাসকলৰ প্ৰধান জীৱিকা কি? তেওঁলোকে কি কি শস্যৰ খেতি কৰে?
উত্তৰ: গাঁৱৰ বাসিন্দাসকলৰ প্ৰধান জীৱিকাৰ উপায় হ’ল কৃষি। তেওঁলোকে সাধাৰণতে ধান, মাহ, মৰাপাট, সৰিয়হ, তিল, কুঁহিয়াৰ, নানা প্ৰকাৰৰ শাক-পাচলি আদিৰ খেতি কৰে।
(খ) চৰ অঞ্চলত বাস কৰা লোকসকলে কি কি শস্যৰ খেতি কৰে?
উত্তৰ: চৰ অঞ্চলত বাস কৰা লোকসকলে সাধাৰণতে ৰবি শস্যৰ খেতি কৰে। তেওঁলোকে প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাহ, সৰিয়হ, জলকীয়া, বেঙেনা, তৰমুজ আদিৰ খেতি কৰে।
(গ) জুম খেতি কাক বোলে? এই কৃষি পদ্ধতিৰে কি কি শস্যৰ খেতি কৰা হয়?
উত্তৰ: পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ লোকসকলে পাহাৰৰ এঢলীয়া ঠাইত কোৰেৰে মাটি খান্দি ঢাপ কৰি যি খেতি কৰে, তাকে জুম খেতি বোলে। এই কৃষি পদ্ধতিৰে ধান, মাকৈ, তিল, আদা, হালধি আদি শস্যৰ খেতি কৰা হয়।
(ঘ) নৈ পাৰৰ লোকসকলে কিদৰে জীৱন নিৰ্বাহ কৰে?
উত্তৰ: নৈৰ পাৰত বসবাস কৰা কিছু লোকে কৃষিকাৰ্যৰ লগতে মাছ ধৰিও জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে।
(ঙ) চাহ বাগিচাৰ শ্ৰমিকসকল কি কি কামৰ লগত জড়িত থাকে?
উত্তৰ: চাহ বাগিচাৰ শ্ৰমিকসকল বাগিচাৰ কুমলীয়া পাত চিঙা, উদ্যোগলৈ বস্তু অনা-নিয়া কৰা, যন্ত্র পাতি চলোৱা আদি বিভিন্ন কামৰ লগত জড়িত থাকে।
২। ‘ক’ অংশৰ লগত ‘খ’ অংশ মিলোৱা –
উত্তৰ:
* প্রাকৃতিক দিশৰপৰা অসম এখন – চহকী ৰাজ্য।
* অসমৰ ভৈয়াম আৰু পাহাৰ দুয়ো অঞ্চলতে – চাহ বাগিচা দেখা যায়।
* আদিম মানুহে – অঘৰী জীৱন-যাপন কৰিছিল।
* চৰ অঞ্চলত বসবাস কৰা লোকসকলে সাধাৰণতে – ৰবি শস্যৰ খেতি কৰে।
৩। খালী ঠাই পূৰ কৰা –
(ক) খৰালি কালত পাহাৰীয়া অঞ্চলত পানীৰ অভাৱ হয়।
(খ) ভৈয়াম অঞ্চলবোৰ সাধাৰণতে সমতল ভূমি।
(গ) পাহাৰ অঞ্চলৰ লোকসকলে সাধাৰণতে জুম খেতি কৰে।
(ঘ) অসমত পাহাৰ আৰু ভৈয়াম দুয়ো অঞ্চলতে চাহ বাগিচা দেখা যায়।
(ঙ) গাঁও অঞ্চলৰ লোকসকলে কুটীৰ শিল্পৰ লগত জড়িত হৈ থাকে।
৪। তলত দিয়া বাক্যকেইটাৰ পৰা অশুদ্ধবোৰ বাছি উলিয়াই শুদ্ধকৈ লিখা –
(ক) প্রাচীনকালত মানুহে স্থায়ীভাৱে ঘৰ সাজি উন্নত জীৱন-যাপন কৰিছিল।
* অশুদ্ধ।
* শুদ্ধ: প্রাচীনকালত মানুহে অঘৰী জীৱন-যাপন কৰিছিল আৰু ডাঙৰ গছৰ খোৰোং বা পৰ্বতৰ গুহাত আশ্ৰয় লৈছিল।
(খ) উদ্যোগ, চাকৰি, ব্যৱসায় আদি নগৰ অঞ্চলৰ লোকসকলৰ জীৱিকা নিৰ্বাহৰ মূল উপায়।
* শুদ্ধ।
(গ) নগৰ অঞ্চলতকৈ গাঁও অঞ্চলত যান-বাহনৰ সংখ্যা কম।
* শুদ্ধ।
(ঘ) কৃষিকৰ্মৰ বাহিৰেও গাঁও অঞ্চলৰ কিছুলোকে চাকৰিজীৱী হিচাপে জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে।
* শুদ্ধ।
(ঙ) চৰ অঞ্চলত বসবাস কৰা লোকসকলে সাধাৰণতে ৰবি শস্যৰ খেতি কৰে।
* শুদ্ধ।
৫। জুইৰ আৱিষ্কাৰ কেনেদৰে হৈছিল?
উত্তৰ: আদিম মানুহে হাবিত খাদ্য সংগ্ৰহৰ বাবে ঘূৰি ফুৰি থকা অৱস্থাত ঘটনাক্রমে দুটুকুৰা শিল ঘঁহনি খাই ফিৰিঙতিৰ উৎপত্তি হোৱা দেখিছিল। সেই ফিৰিঙতিয়ে শুকান ডাল-পাতৰ সংস্পৰ্শলৈ আহি জুইৰ সৃষ্টি কৰিছিল। এইদৰেই জুইৰ আৱিষ্কাৰ হৈছিল।
৬। আদিম কালৰ মানুহে কি কি কামৰ বাবে শিলৰ সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰিছিল?
উত্তৰ: আদিম কালৰ মানুহে চিকাৰ কৰিবলৈ, খাদ্যবস্তু কাটিবলৈ বা গুড়ি কৰিবলৈ শিলৰ সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁলোকে আশ্ৰয় লোৱা গুহাবোৰত ছবি আঁকিবলৈও শিলৰ জোঙা আৰু মিহি সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
৭। পার্থক্য লিখা –
(ক) গাঁও আৰু চহৰ
উত্তৰ:
* জীৱিকা: গাঁৱৰ লোকসকলৰ প্ৰধান জীৱিকা কৃষি, আনহাতে চহৰ অঞ্চলৰ লোকসকলৰ প্ৰধান জীৱিকা চাকৰি, ব্যৱসায়, শিল্প বাণিজ্য আদি।
* সা-সুবিধা: গাঁও অঞ্চলত শিক্ষা, চিকিৎসা, যাতায়াত আদিৰ সুবিধা কম, কিন্তু চহৰ অঞ্চলত উন্নত শিক্ষা, চিকিৎসা, যাতায়াত, বিজুলী, পানী আদিৰ সুবিধা থাকে।
* জনবসতি: গাঁও অঞ্চলতকৈ চহৰ অঞ্চলত জনবসতি ঘন।
(খ) ভৈয়াম আৰু পাহাৰ
উত্তৰ:
* ভূমি: ভৈয়াম অঞ্চলবোৰ সাধাৰণতে সমতল, আনহাতে পাহাৰীয়া অঞ্চলবোৰ ওখ-চাপৰ।
* কৃষি: ভৈয়ামৰ মাটি পলসুৱা হোৱা বাবে সাধাৰণ কৃষিৰ (যেনে – ধান, মাহ, মৰাপাট) বাবে উপযোগী। পাহাৰীয়া অঞ্চলত মাটি এঢলীয়া হোৱা বাবে জুম খেতি (যেনে – ধান, মাকৈ, আদা) কৰা হয়।
* পানী: ভৈয়ামত নদ-নদী, খাল-বিল আদি পানীৰ উৎস বেছি, কিন্তু খৰালি কালত পাহাৰীয়া অঞ্চলত পানীৰ অভাৱ হয়।
* যাতায়াত: পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ যাতায়াত ব্যৱস্থা ভৈয়ামৰ দৰে সুচল নহয়।
