यहाँ कक्षा 10 के स्तर के लिए पद परिवर्तन (Word Transformation) के 100 से अधिक महत्वपूर्ण उदाहरण दिए गए हैं।
—
I. संज्ञा से विशेषण (Noun → Adjective)
1. धर्म – धार्मिक
2. नीति – नैतिक
3. अर्थ – आर्थिक
4. इतिहास – ऐतिहासिक
5. संस्कृति – सांस्कृतिक
6. समाज – सामाजिक
7. वर्ष – वार्षिक
8. विज्ञान – वैज्ञानिक
9. भूगोल – भौगोलिक
10. दिन – दैनिक
11. परिवार – पारिवारिक
12. दया – दयालु
13. कृपा – कृपालु
14. भारत – भारतीय
15. ईर्ष्या – ईर्ष्यालु
16. शक्ति – शक्तिशाली
17. गुण – गुणवान
18. धन – धनवान
19. रूप – रूपवान
20. बुद्धि – बुद्धिमान
21. सुख – सुखी
22. दुःख – दुखी
23. लोभ – लोभी
24. राष्ट्र – राष्ट्रीय
25. नगर – नागरिक
26. स्वर्ण – स्वर्णिम
27. ग्राम – ग्रामीण
28. रस – रसीला
29. चमक – चमकीला
30. रंग – रंगीला
31. पत्थर – पथरीला
32. डर – डरपोक
33. ज़हर – ज़हरीला
34. प्यार – प्यारा
35. कश्मीर – कश्मीरी
36. ज्ञान – ज्ञानी
37. रोग – रोगी
38. अंश – आंशिक
39. परलोक – पारलौकिक
40. तेज – तेजस्वी
41. क्षमा – क्षम्य
42. आकाश – आकाशीय
43. अग्नि – आग्नेय
44. मुख – मौखिक
45. बाल – बालक (संज्ञा से विशेषण रूप)
—
II. क्रिया से भाववाचक संज्ञा (Verb → Abstract Noun)
46. जीतना – जीत
47. हारना – हार
48. हँसना – हँसी
49. रोना – रुलाई
50. चलना – चाल
51. पढ़ना – पढ़ाई
52. लिखना – लिखाई
53. सीना – सिलाई
54. कमाना – कमाई
55. उतरना – उतराई
56. पीटना – पिटाई
57. देना – देन
58. लेना – लेन
59. चुनना – चुनाव
60. सजना – सजावट
61. बनना – बनावट
62. मिलना – मिलावट
63. रुकना – रुकावट
64. घबराना – घबराहट
65. चिल्लाना – चिल्लाहट
66. दिखना – दिखावट
67. बढ़ना – बढ़ोतरी
68. डरना – डर
69. दौड़ना – दौड़
70. खोजना – खोज
—
III. विशेषण से भाववाचक संज्ञा (Adjective → Abstract Noun)
71. मीठा – मिठास
72. कड़वा – कड़वाहट
73. गरम – गरमी
74. ठंडा – ठंडक
75. गहरा – गहराई
76. चौड़ा – चौड़ाई
77. ऊँचा – ऊँचाई
78. अच्छा – अच्छाई
79. बुरा – बुराई
80. सुंदर – सुंदरता
81. मानव – मानवता
82. वीर – वीरता
83. आवश्यक – आवश्यकता
84. महान – महानता
85. सफल – सफलता
86. स्वतंत्र – स्वतंत्रता
87. कुशल – कुशलता
88. मधुर – माधुर्य
89. चतुर – चातुर्य
90. पतला – पतलापन
91. गरीब – गरीबी
92. खुश – खुशी
93. सरल – सरलता / सादगी
94. शांत – शांति
95. निपुण – निपुणता
96. कायर – कायरता
—
IV. सर्वनाम या अव्यय से भाववाचक संज्ञा (Pronoun / Indeclinable → Abstract Noun)
97. अपना – अपनापन / अपनत्व
98. निज – निजत्व
99. स्व – स्वत्व
100. दूर – दूरी
101. निकट – निकटता
102. शीघ्र – शीघ्रता
103. वाह – वाही
104. मम – ममता
