🙏 সন্মান
(প্ৰবন্ধটি হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ ‘পাঠমালা’ পুথিৰ পৰা লোৱা হৈছে)
Next chapter
প্ৰশ্নাৱলীৰ উত্তৰ
১। অতি চমু উত্তৰ দিয়া:
(ক) অধিকাৰ আৰু শাসনকর্তা নথকা দেশ এখনে কেনেকুৱা আচৰণ কৰে?
Ans.অধিকাৰ আৰু শাসনকর্তা নথকা দেশ অৰাজক আৰু ধুমুহা বতাহত গুৰিয়াল নথকা নাৱৰ দৰে অস্থিৰ হয়। তাত সকলো মানুহে স্বপ্রধান হৈ আপোনাৰ ইচ্ছাৰ দৰে আচৰণ কৰে। এনে পৰিস্থিতিত মানুহৰ ধন-প্ৰাণৰ ৰক্ষা টান হয় আৰু কাৰো সুখ-শান্তি নাথাকে।
(খ) ছাতৰে শিক্ষকৰ ধাৰ শুজিব পাৰেনে?
Ans.শাস্ত্ৰত লিখা আছে যে অধ্যাপকে যদি এটি মাথোন আখৰো ছাতৰক শিকায়, তেন্তে পৃথিৱীত এনে কোনো বস্তু নাই যাক দি ছাতৰে সেই শিক্ষকৰ ধাৰ শুজিব পাৰে। অৰ্থাৎ, ছাতৰে শিক্ষকৰ ধাৰ কেতিয়াও শুজিব নোৱাৰে।
(গ) ‘তেওঁ দেৱতাৰো দেৱতা, বিধাতাৰো বিধাতা, ৰজাৰো ৰজা’ ‘তেওঁ’ কোন?
Ans.এই কথাষাৰত ঈশ্বৰক বুজাইছে।
(ঘ) হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা কোনখন কাকতৰ সম্পাদক আছিল?
Ans.হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা ‘আসাম নিউজ’ কাকতৰ সম্পাদক আছিল।
(ঙ) ‘হেমকোষ’ কি?
Ans.’হেমকোষ’ হৈছে হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই ৰচনা কৰা এখন অভিধান।
(চ) ‘কানীয়াৰ কীৰ্তন’ৰ ৰচক কোন?
Ans.’কানীয়াৰ কীৰ্তন’ৰ ৰচক হৈছে হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা।
২। ‘ঈশ্বৰৰ পাচতে পিতৃ-মাতৃ আমাৰ মাননীয়’ কথাষাৰ বুজাই লিখা।
Ans.ঈশ্বৰৰ পাচতে পিতৃ-মাতৃয়েই হৈছে আমাৰ আটাইতকৈ বেছি সন্মানৰ পাত্ৰ।
জন্মদাতা আৰু সংসাৰৰ পথপ্ৰদৰ্শক: তেওঁলোকে আমাক জন্ম দিছে আৰু তেওঁলোকৰ পৰাই আমি এই বিচিত্ৰ সংসাৰ দেখিবলৈ পাইছোঁ।
লালন-পালন আৰু ত্যাগ: আমি কেঁচুৱা হৈ থকা সময়ত, যেতিয়া আমাৰ একো কৰিবলৈ শক্তি নাছিল, তেতিয়া তেওঁলোকে কত দুখ সহি কোলাত লৈ আমাক তুলি-তালি ডাঙৰ কৰিছিল। আমি নৰিয়া পৰিলে বা দুখ পালে তেওঁলোকে আমাৰ আৰোগ্যৰ বাবে যত্ন কৰিছিল, আনকি আমাৰ মংগলৰ কাৰণে নিজৰ প্ৰাণকো উচৰ্গিবলৈ সাজু হৈছিল।
শিক্ষা আৰু জ্ঞান দান: ডাঙৰ হোৱাৰ পিছত তেওঁলোকে আমাক জ্ঞান-বিদ্যা শিকাই এজন ভাল লোক কৰিবলৈ পাৰে মানে যত্ন কৰিছিল।
সন্তানৰ সুখত সুখী আৰু দুখত দুখী: আমি ধনী, মানী বা যশস্বী হ’লে তেওঁলোকৰ আনন্দৰ সীমা নোহোৱা হয়, আৰু আমাৰ দুৰ্যশ বা দুৰ্ভাগ্যৰ কথা শুনিলে তেওঁলোকৰ মুখ মলিন হৈ চকু লোতকেৰে পূৰ হয়।
এই সকলোবোৰ কাৰণতে পিতৃ-মাতৃতকৈ মনুষ্যৰ ভিতৰত আন কোনো আমাৰ অধিক মান্য নহয়। সেয়েহে আমি সদায় তেওঁলোকৰ আজ্ঞা মানিব লাগে, সম্মান কৰিব লাগে আৰু বুঢ়া কালত আমাৰ শক্তি অনুসাৰে তেওঁলোকৰ শুশ্রূষা আৰু পোহ-পাল দি সুখেৰে ৰখা আমাৰ কৰ্তব্য।
৩। শিক্ষকৰ প্ৰতি ছাত্ৰই মান-সৎকাৰ কিয় ৰাখিব লাগে?
Ans.শিক্ষকৰ প্ৰতি ছাত্ৰই মান-সৎকাৰ ৰখাৰ মূল কাৰণসমূহ হৈছে:
জ্ঞানৰ পোহৰ দিওঁতা: যিদৰে কোনোবাই কণা মানুহক চকু দিলে, তেওঁ কণাৰ বাবে পৰম উপকাৰী আৰু মান্য হয়, সেইদৰে শিক্ষকেও ছাত্ৰক চকু দিয়ে। ছাতৰে চকু থকা সত্ত্বেও যি বস্তু নেদেখে বা যি কথা নুবুজি কণাৰ নিচিনা হৈ থাকে, অধ্যাপকৰ অনুগ্ৰহত ছাত্ৰৰ চকু মুকলি হয় আৰু তাক দেখিবলৈ আৰু বুজিবলৈ সক্ষম হয়।
গুৰুৰ ঋণ পৰিশোধ কৰা অসম্ভৱ: আমাৰ শাস্ত্ৰত লিখা আছে যে অধ্যাপকে যদি এটি মাথোন আখৰ ছাতৰক শিকায়, তেওঁ পৃথিৱীৰ এনে কোনো বস্তু নাই, যাক দি ছাতৰে সেই শিক্ষকৰ ধাৰ শুজিব পাৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা শিক্ষকৰ অৱদান কিমান মহৎ, সেয়া বুজাইছে।
যি ছাতৰে এনে অধ্যাপকৰ প্ৰতি সন্মান নকৰে, তেওঁৰ সমান অশলাগী মানুহ নাই। সেয়েহে, ছাত্ৰই তেওঁৰ শিক্ষকৰ প্ৰতি মান-সৎকাৰ কৰি তেওঁৰ বশ হোৱা উচিত।
৪। ‘সন্মান’ পাঠটোৰ পৰা কি কি শিকিলা, চমুকৈ লিখা।
Ans.’সন্মান’ নামৰ প্ৰবন্ধটোৰ পৰা আমি তলত দিয়া কথাখিনি শিকিব পাৰোঁ:
সন্মানৰ পাত্ৰ: এই পাঠটোত ঈশ্বৰ, পিতৃ-মাতৃ, শিক্ষক, দেশৰ অধিকাৰীসকল আৰু বুঢ়া লোকসকল – এইসকলক সন্মানৰ পাত্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে।
ঈশ্বৰৰ স্থান: ঈশ্বৰ সকলোৰে আদি, অন্তহীন, আৰু তেওঁ সকলোৰে সৃষ্টিকর্তা তথা পালনকর্তা। তেওঁ সকলো মান্য লোকতকৈ অধিক মান্য, আৰু আমি আমাৰ সমুদায় মন, বুদ্ধি আৰু শক্তিৰে তেওঁক শ্রদ্ধা আৰু ভক্তি কৰা উচিত।
পিতৃ-মাতৃৰ মূল্য: ঈশ্বৰৰ পাছতেই পিতৃ-মাতৃ আমাৰ মাননীয়। আমি তেওঁলোকৰ আজ্ঞা মানি সম্মান কৰিব লাগে আৰু তেওঁলোকৰ বুঢ়া কালত সেৱা-শুশ্ৰূষা কৰা আমাৰ কৰ্তব্য।
শিক্ষকৰ মহত্ব: শিক্ষক জ্ঞানৰ পোহৰ দিওঁতা, যিজনক সন্মান নকৰা মানুহ অশলাগী। আমি শিক্ষকৰ প্ৰতি মান-সৎকাৰ আৰু বশ্যতা ৰাখিব লাগে।
দেশৰ অধিকাৰৰ ভূমিকা: দেশৰ অধিকাৰীসকলে দুষ্টৰ দমন আৰু শিষ্টৰ পালন কৰি শান্তি বৰ্তাই ৰাখে। তেওঁলোকৰ ভয়ত চোৰ-ডকাইত শঙ্কিত হৈ থকাৰ বাবে আমাৰ ধন-প্ৰাণ ৰক্ষা পৰে, সেয়ে আমি তেওঁলোকৰো শলাগ লৈ সম্মান কৰিব লাগে।
বয়োজ্যেষ্ঠৰ প্ৰতি শ্রদ্ধা: যি লোক আমাতকৈ বয়সত শ্ৰেষ্ঠ (বুঢ়া মানুহ), তেওঁলোক আমাৰ মান্য। তেওঁলোক নিঃকিন হ’লেও উপহাসৰ যোগ্য নহয় আৰু আমি তেওঁলোকৰ প্ৰতি সমুচিত সন্মান কৰিব লাগে।
সামাজিক শৃংখলা: উপযুক্ত সন্মান প্ৰদৰ্শনেৰে সমাজখন শৃংখলিত হৈ থাকে। এই পাঠে সন্মান প্ৰদৰ্শনে মানুহক কিদৰে মহান কৰে তাৰো এটি আভাস দিয়ে।
ভাষা-বিষয়ক
১। তলৰ শব্দবোৰৰ সমার্থক শব্দ লিখা:
নৰিয়া – বেমাৰ, ৰোগ, অসুখ
জগত – বিশ্ব, সংসাৰ, পৃথিবী
লোতক – চকুৰ পানী, চকুলো, অশ্ৰু
চকু – নয়ন, নেত্ৰ, অক্ষি
হেতু – কাৰণ, নিমিত্তে, বাবে
মান – সন্মান, শ্ৰদ্ধা, আদৰ, মৰ্যাদা
২। বিপৰীত শব্দ লিখা:
শ্রদ্ধা – অশ্রদ্ধা, অনাদৰ, অৱজ্ঞা
শলাগ – অশলাগ, নিন্দা, গৰিহণা
আদি – অন্ত, শেষ
দুষ্ট – শিষ্ট, সজ, নম্ৰ
জ্যেষ্ঠ – কনিষ্ঠ
ন্যায় – অন্যায়, অবিচাৰ