পাঠ ১০: পৰীক্ষিতৰ ব্ৰহ্মশাপ (পৃষ্ঠা ৮৭-৯৪)
ক্ৰিয়া-কলাপ (পৃষ্ঠা ৮৯)
১) তলৰ বাক্যকেইটা পঢ়া আৰু উত্তৰ দিয়া।
(ক) “দেখন্তঃ মুনি চক্ষু মুদি সমাধি কৰি আচন্ত। এমন মুনিত তৃষ্ণায়ে আকুল হৈয়া জল খুজিলা।”
মুনিয়ে চকু মুদি কি কৰি আছিল?
উত্তৰ: মুনিয়ে চকু মুদি সমাধি কৰি আছিল।
মুনিজনৰ নাম কি?
উত্তৰ: মুনিজনৰ নাম শমীক মুনি।
পিয়াহত আকুল হৈ কোনে মুনিক পানী খুজিছিল?
উত্তৰ: পিয়াহত আকুল হৈ পৰীক্ষিত ৰজাই মুনিক পানী খুজিছিল।
(খ) “পাচে তান পুত্ৰ শৃঙ্গী বাৰ্তা পায়া ক্ৰোধে ছবালসৱৰ আগতে বোলন্তঃ অহো ৰাজাৰ অন্যায় দেখ।”
কি খবৰ পাই মুনি পুত্ৰ শৃঙ্গীৰ খং উঠিছিল?
উত্তৰ: পৰীক্ষিত ৰজাই শমীক মুনিৰ গলত মৰা সৰ্প দি যোৱাৰ খবৰ (বাৰ্তা) পাই মুনি পুত্ৰ শৃঙ্গীৰ খং উঠিছিল।
ৰজাই কি অন্যায় কৰাৰ কথা কৈছে?
উত্তৰ: ৰজাই তেওঁৰ পিতৃ শমীক মুনিৰ গলত মৰা সাপ মেৰিয়াই দি যি অপমান কৰিছিল, সেই অন্যায়ৰ কথা কৈছে।
(গ) “আজি মঞি দণ্ডিবোঃ মোৰ বল দেখ। এহি বুলি কৌষিকী জলত আচান্ত কৰি ৰজাক সপ্ত দিনত তক্ষকে দংশোক বুলি শাপ দিলা।”
উক্ত কথাফাকি কোনে কৈছিল আৰু কিয় কৈছিল?
উত্তৰ: উক্ত কথাফাকি মুনি পুত্ৰ শৃঙ্গীয়ে কৈছিল। ৰজা পৰীক্ষিতে তেওঁৰ ধ্যানমগ্ন পিতৃক মৰা সাপ ডিঙিত মেৰিয়াই অপমান কৰা বাবে তেওঁ ক্ৰোধিত হৈ ৰজাক দণ্ড দিবলৈ এই কথা কৈছিল।
শৃঙ্গীয়ে কৌষিকী জলত গা ধুই ৰজাক কি বুলি অভিশাপ দিছিল?
উত্তৰ: শৃঙ্গীয়ে কৌষিকী জলত আচমন (আচান্ত) কৰি ৰজাক সাতদিনৰ ভিতৰত তক্ষক সাপে দংশন কৰিব বুলি অভিশাপ দিছিল।
(ঘ) “অহো দুষ্ট পুত্ৰ কি অন্যায় কৰিলি।”
শমীক মুনিয়ে শৃঙ্গীক দুষ্ট পুত্ৰ বুলি কিয় কৈছিল আৰু কি অন্যায় কৰাৰ কথা কৈছিল?
উত্তৰ: শমীক মুনিয়ে শৃঙ্গীক দুষ্ট পুত্ৰ বুলি কৈছিল কাৰণ তেওঁ খঙৰ ভমকত ৰজা পৰীক্ষিতক অভিশাপ দিছিল। ৰজাক শাপ দিয়াটোৱেই শৃঙ্গীয়ে কৰা অন্যায় আছিল।
(ঙ) “মহাশ্ৰান্ত হৈয়া আমাক জল খুজিলন্ত। আঙ্ক কেনে শাপ দিলি। ই পাপৰ আন প্ৰায়শ্চিত্ত নেদেখি কৃষ্ণক প্ৰাৰ্থন্ত।”
শৃঙ্গীয়ে ৰজাক অভিশাপ দি পাপ কৰাৰ বাবে শমীক মুনিয়ে ভগৱান কৃষ্ণৰ ওচৰত কি বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল?
উত্তৰ: শমীক মুনিয়ে ভগৱান কৃষ্ণৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল যে তেওঁৰ অবোধ পুত্ৰই (ছাৱালে) কৃষ্ণৰ এজন নিৰপৰাধী ভক্তক (পৰীক্ষিত) যি অপকাৰ কৰিলে (অভিশাপ দিলে), সৰ্বশক্তিমান কৃষ্ণই যেন তেওঁৰ পুত্ৰক তাৰ বাবে ক্ষমা কৰে।
২) উত্তৰ দিয়া।
[ক) পৰীক্ষিত ৰজাৰ মৃত্যু হ’লে ৰাজ্যত কি কি সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে বুলি পুতেকক কৈছিল?
উত্তৰ: শমীক মুনিয়ে পুতেকক কৈছিল যে ৰজাৰ মৃত্যু হ’লে ৰাজ্য নষ্ট হ’ব, লোকৰ মাজত চোৰ-ডকাইতৰ (চৌৰ-খান্ট) উপদ্ৰৱ বাঢ়িব আৰু প্ৰজাই নানা দুখ পাব।
খ) শমীক মুনিৰ মহত্ব কেনেকৈ প্ৰকাশ পাইছে লিখা।
উত্তৰ: ৰজা পৰীক্ষিতে তেওঁক অপমান কৰাৰ পিছতো শমীক মুনিয়ে ৰজাৰ সেই অপৰাধক গুৰুত্ব দিয়া নাছিল (নুগুনিলা)। বৰং তেওঁৰ পুত্ৰই ৰজাক অভিশাপ দি যি ভুল কৰিলে, তাৰ বাবেহে তেওঁ দুখিত বা তাপিত হৈছিল। সাধু লোকসকলে নিজৰ দুখক গুৰুত্ব নিদি আনৰ দুখতহে দুখী হয়। শমীক মুনিৰ এই কাৰ্যৰ জৰিয়তে তেওঁৰ মহত্ব প্ৰকাশ পাইছে।
৩) ‘পৰীক্ষিতৰ ব্ৰহ্মশাপ’ নামৰ পাঠটোৰ পৰা তুলি দিয়া বাক্যকেইটা আধুনিক অসমীয়া ৰূপত লিখা।
Ans.পুৰণি অসমীয়া ৰূপ: মৃগক খেদি ক্ষুধায়ে তৃষ্ণায়ে শ্ৰান্ত হৈলা।
আধুনিক অসমীয়া ৰূপ: পহুক খেদি থাকোঁতে ভোক-পিয়াহত তেওঁ ক্লান্ত হৈ পৰিল।
পুৰণি অসমীয়া ৰূপ: এহিবুলি মৰা সৰ্প ধনুৰ আগে আনি মুনিৰ গলত দিয়া গৃহক গৈলা।
আধুনিক অসমীয়া ৰূপ: এইবুলি মৰা সাপ এডাল ধনুৰ আগেৰে আনি মুনিজনৰ ডিঙিত দি ঘৰলৈ গ’ল।
পুৰণি অসমীয়া ৰূপ: পাচে শৃঙ্গী ৰাজাক শাপিবাৰ কথা কহিলা।
আধুনিক অসমীয়া ৰূপ: তাৰ পিছত শৃঙ্গীয়ে ৰজাক শাপ দিয়াৰ কথা ক’লে।
পুৰণি অসমীয়া ৰূপ: মহা ধৰ্ম্মপৰ, আৰো হৰিভক্ত। মহাশ্ৰান্ত হৈয়া আমাত জল খুজিলন্ত।
আধুনিক অসমীয়া ৰূপ: তেওঁ (ৰজা) মহা ধাৰ্মিক আৰু হৰিভক্ত। অতি ক্লান্ত হৈ তেওঁ মোৰ ওচৰত পানী খুজিছিল।
পুৰণি অসমীয়া ৰূপ: যাতো সাধুসৱে পৰৰ দুঃখেসে দুঃখী হৈয়া আপুনাৰ দুঃখ নুগুনে।
আধুনিক অসমীয়া ৰূপ: কাৰণ সাধুসকলে আনৰ দুখতহে দুখী হয়, নিজৰ দুখক গণ্য নকৰে।
ক্ৰিয়া-কলাপ (পৃষ্ঠা ৯১)
৪) ব্যাখ্যা কৰা।
(ক) দাস হৈয়া স্বামীক অপকাৰ কৰেঃ ব্ৰাহ্মণসৱে ক্ষত্ৰিয়ক ৰাজা পাতিছেঃ সি কোন আমাক দ্ৰোহ কৰেঃ দুষ্টৰ নিয়ন্তা কৃষ্ণ বৈকুণ্ঠক গৈলে, আৰা এতেক অন্যায় কৰে।
উত্তৰ: উক্ত কথাফাঁকি ভট্টদেৱ ৰচিত ‘কথা ভাগৱত’ৰ অন্তৰ্গত ‘পৰীক্ষিতৰ ব্ৰহ্মশাপ’ পাঠটিৰ পৰা লোৱা হৈছে। এই কথাখিনি মুনিপুত্ৰ শৃঙ্গীয়ে পিতৃ শমীক মুনিৰ ডিঙিত পৰীক্ষিত ৰজাই মৰা সাপ মেৰিয়াই থৈ যোৱা দেখি ক্ৰোধত কৈছিল।
শৃঙ্গীৰ মতে, ব্ৰাহ্মণসকলেই ক্ষত্ৰিয়ক ৰজা পাতে, সেয়ে ৰজাসকল ব্ৰাহ্মণৰ দাসস্বৰূপ। তেনেস্থলত, পৰীক্ষিত ৰজাই শমীক মুনিৰ ডিঙিত মৰা সাপ দি স্বামীস্বৰূপ ব্ৰাহ্মণক অপকাৰ বা দ্ৰোহ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, দুষ্টক দমন কৰোঁতা শ্ৰীকৃষ্ণ বৈকুণ্ঠলৈ যোৱাৰ সুযোগতে ৰজাই এনে অন্যায় কৰিবলৈ সাহস পাইছে।
(খ) যাতো সাধুসৱে পৰৰ দুঃখেসে দুঃখী হৈয়া আপুনাৰ দুঃখ নুগুনে।
উত্তৰ: উক্ত কথাফাঁকি ভট্টদেৱ ৰচিত ‘কথা ভাগৱত’ৰ অন্তৰ্গত ‘পৰীক্ষিতৰ ব্ৰহ্মশাপ’ পাঠটিৰ পৰা লোৱা হৈছে। শমীক মুনিয়ে পুত্ৰ শৃঙ্গীয়ে ৰজাক অভিশাপ দিয়া কথা শুনি ৰজাৰ অপৰাধৰ কথা নাভাবি পুত্ৰৰ কাৰ্যতহে দুখ কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰসংগত কোৱা হৈছে যে সাধু বা হৰিভক্তসকলৰ স্বভাৱেই হ’ল আনৰ দুখত দুখী হোৱা। তেওঁলোকে নিজৰ দুখ-কষ্টক গুৰুত্ব নিদিয়ে (নুগুনে)। শমীক মুনিয়ে ৰজাই তেওঁক কৰা অপমানৰ কথা নাভাবি, বৰং ৰজাই পোৱা অভিশাপৰ দুখতহে দুখী হৈছিল, যিয়ে তেওঁৰ সাধু চৰিত্ৰ আৰু মহত্বকে প্ৰকাশ কৰিছে।
৫) তলত দিয়া শব্দবিলাকৰ অৰ্থ শব্দ সম্ভাৰ আৰু অভিধান চাই লিখা।
সমাধি – ধ্যান, গভীৰ তপস্যা।
তৃষ্ণা – পিয়াহ, পানী খাবলৈ হোৱা ইচ্ছা।
আকুল – ব্যাকুল, অস্থিৰ।
দণ্ডিবো – শাস্তি দিম।
কৌষিকী – এখন নদীৰ নাম।
আচান্ত – আচমন (শুদ্ধিৰ বাবে পানী স্পৰ্শ কৰা কাৰ্য)।
তক্ষক – এজন নাগৰজা, এবিধ বিষাক্ত সাপ।
শাপ – অভিশাপ।
৬) তলত দিয়া শব্দবোৰৰ বিপৰীত অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা শব্দবোৰ পাঠত আছে।বিচাৰি উলিয়াই লিখা।
প্ৰজা – ৰাজা
প্ৰশংসা – নিন্দা
নিম্ন – উচ্চ
উপকাৰ – অপকাৰ
শান্ত – ক্ৰোধ / আকুল
সুখ – দুঃখ
৭) তলত দিয়া শব্দবোৰৰ অৰ্থ লিখি পাৰ্থক্য প্ৰকাশ হোৱাকৈ বাক্য ৰচনা কৰা।
শাপ (অভিশাপ) – শৃঙ্গী মুনিয়ে ৰজা পৰীক্ষিতক শাপ দিছিল।
সাপ (সৰ্প) – ৰজাই মুনিৰ ডিঙিত মৰা সাপ এডাল মেৰিয়াই থৈছিল।
শৰ (কাঁড়) – পৰীক্ষিত ৰজাই ধনু-শৰ লৈ চিকাৰলৈ গৈছিল।
সৰ (এবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ) – (পাঠত নাই, এটা উদাহৰণ) তেওঁ সুন্দৰকৈ সৰ বজাব জানে।
তান (তেওঁৰ) – পাচে তান পুত্ৰ শৃঙ্গী বাৰ্তা পায়া ক্ৰোধিত হ’ল।
টান (কঠিন) – কামটো কৰিবলৈ বৰ টান।
সুত (পুত্ৰ) – মুনি সুতে ৰজাক অভিশাপ দিলে।
সূত (সাৰথি) – সূতে ৰথ চলাই আছিল।
৮) শুদ্ধ উত্তৰটোত (✓) চিন দিয়া।
কৃষ্ণ শব্দটোৰ ‘ষ্ণ’ যুক্তাক্ষৰটো ভাঙিলে হ’ব – গ) ষ + ণ
ক্ৰিয়া-কলাপ (পৃষ্ঠা ৯২)
৯) শ্ৰান্ত শব্দৰ ‘শ্ৰ’ যুক্তাক্ষৰ ভাঙিলে হ’ব
ঘ) শ + ৰ
১০) অৱজ্ঞা শব্দৰ ‘জ্ঞ’ যুক্তাক্ষৰ ভাঙিলে হ’ব
খ) জ + ঞ
১১) পাঠত তোমালোকে ৰাজা, পিতৃ, ব্ৰাহ্মণ, পুত্ৰ- এই শব্দকেইটা পাইছা; এইকেইটাৰ বিপৰীত লিংগ বুজোৱা শব্দ লিখা।
পুংলিংগ – স্ত্ৰীলিংগ
ৰাজা – ৰাণী
পিতৃ – মাতৃ
ব্ৰাহ্মণ – ব্ৰাহ্মণী
পুত্ৰ – পুত্ৰী
]১২) পাঠটো পঢ়ি পুৰণি অসমীয়া ভাষাত ব্যৱহাৰ হোৱা বৰ্তমান, অতীত আৰু ভৱিষ্যত কালৰ ক্ৰিয়া পদকেইটা বাছি উলিয়াই লিখ l
উদাহৰণঃ বোলন্ত (বৰ্তমান)
১) গৈলা (অতীত)
২) হৈলা (অতীত)
৩) আচন্ত (বৰ্তমান)
৪) খুজিলা (অতীত)
৫) কৰিলা (অতীত)
৬) নমাতিলা (অতীত)
৭) কৰে (বৰ্তমান)
৮) দণ্ডিবো (ভৱিষ্যত)
৯) দিলা (অতীত)
১০) কান্দন্ত (বৰ্তমান)
১১) পুছন্ত (বৰ্তমান)
১২) কৰস (বৰ্তমান)
১৩) কহিলা (অতীত)
১৪) কৰিলি (অতীত)
১৫) হৈবেক (ভৱিষ্যত)
১৬) পাইবেক (ভৱিষ্যত)
১৭) খুজিলন্ত (অতীত)
১৮) দিলি (অতীত)
১৯) প্ৰাৰ্থন্ত (বৰ্তমান)
২০) নকৰন্ত (বৰ্তমান)
২১) নুগুনিলা (অতীত)
২২) নুগুনে (বৰ্তমান)
গ- জ্ঞান সম্প্ৰসাৰণ
১৩) পৰীক্ষিত ৰজাই শমীক মুনিৰ গলত মৰা সাপ আঁৰি দি ভুল কৰা নাছিলনে? তোমাৰ মতামত ব্যক্ত কৰা।
উত্তৰ: হয়, পৰীক্ষিত ৰজাই শমীক মুনিৰ গলত মৰা সাপ আঁৰি দি নিশ্চয় ভুল কৰিছিল। ৰজা হিচাপে তেওঁ ধৈৰ্যশীল আৰু বিবেচক হোৱা উচিত আছিল। যদিও তেওঁ পিয়াহত আকুল হৈছিল, তথাপি ধ্যানমগ্ন এজন মুনিয়ে উত্তৰ নিদিয়াৰ বাবে ক্ৰোধিত হৈ তেনে এটা অপমানজনক কাম কৰাটো তেওঁৰ দৰে এজন ধাৰ্মিক ৰজাৰ (যি হৰিভক্ত) বাবে শোভা পোৱা নাছিল। তেওঁৰ এই খন্তেকীয়া ক্ৰোধ আৰু অধৈৰ্যৰ বাবেই তেওঁ ব্ৰহ্মশাপ পাবলগীয়া হ’ল।
১৪) তোমাৰ জীৱনত কেতিয়াবা তুমি কৰিবলগীয়া কাম কৰিছিলা নেকি লিখা।
উত্তৰ: (এইটো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত আধাৰিত। এটা নমুনা উত্তৰ হ’ব পাৰে:)
এদিন মই স্কুলৰ পৰা ঘৰলৈ আহি থাকোঁতে ৰাস্তাত এজন বুঢ়া মানুহ চাইকেলৰ পৰা পৰি যোৱা দেখিলোঁ। তেওঁৰ আঁঠুত আঘাত পাইছিল। মই ততাতৈয়াকৈ তেওঁৰ ওচৰলৈ গৈ চাইকেলখন উঠাই দিলোঁ আৰু তেওঁক লাহেকৈ ধৰি ৰাস্তাৰ কাষত বহুৱালোঁ। মোৰ লগৰ কেইজনমান গুচি গৈছিল যদিও, মই তেওঁৰ ঘৰ ওচৰতে থকা বুলি জানি লাহে লাহে তেওঁক ঘৰলৈকে আগবঢ়াই থৈ আহিছিলোঁ। সেইদিনা মানুহজনক সহায় কৰি মই এটা কৰিবলগীয়া কাম কৰা বুলি ভাবি বৰ ভাল লাগিছিল।
১৫) তলত দিয়া বিষয়সমূহ আলোচনা কৰা।
(ক) পৰীক্ষিতৰ জন্ম কাহিনী
উত্তৰ: পৰীক্ষিতৰ জন্ম হৈছিল কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ পিছত। তেওঁ আছিল অৰ্জুনৰ পুত্ৰ অভিমন্যু আৰু উত্তৰাৰ সন্তান। যেতিয়া তেওঁ মাতৃগৰ্ভত আছিল, তেতিয়া কৌৰৱ পক্ষৰ অশ্বত্থামাই পাণ্ডৱ বংশ নিধন কৰিবলৈ ব্ৰহ্মাস্ত্ৰ প্ৰয়োগ কৰিছিল। সেই ব্ৰহ্মাস্ত্ৰই উত্তৰাৰ গৰ্ভত থকা পৰীক্ষিতক আক্ৰমণ কৰে। তেতিয়া ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণই নিজৰ যোগবলেৰে গৰ্ভত প্ৰৱেশ কৰি পৰীক্ষিতক ৰক্ষা কৰে। গৰ্ভতে পৰীক্ষা (ৰক্ষা) পোৱা বাবে তেওঁৰ নাম পৰীক্ষিত হয়।
(খ) শমীক মুনিৰ গলত মৰা সাপ আঁৰি দি পৰীক্ষিত ৰজা কেনেকুৱা অৱস্থাৰ সন্মুখীন হ’ব লগীয়া হ’ল?
উত্তৰ: শমীক মুনিৰ গলত মৰা সাপ আঁৰি দিয়াৰ পিছত পৰীক্ষিত ৰজা অভিশাপৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হ’ল। যেতিয়া মুনিৰ পুত্ৰ শৃঙ্গীয়ে এই কথা গম পালে, তেওঁ ক্ৰোধিত হৈ পৰীক্ষিত ৰজাক অভিশাপ দিলে যে সাতদিনৰ ভিতৰত তক্ষক সাপে দংশন কৰি তেওঁৰ মৃত্যু ঘটাব।
ক্ৰিয়া-কলাপ (পৃষ্ঠা ৯৩)
১৬) মৃগয়াই কিদৰে প্ৰাণীকুল আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ক্ষতি সাধন কৰিব পাৰে, যুক্তি সহকাৰে লিখা।
উত্তৰ: মৃগয়া অৰ্থাৎ চিকাৰ কৰা কাৰ্যই প্ৰাণীকুল আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ বিস্তৰ ক্ষতি সাধন কৰে।
প্ৰাণীকুলৰ ক্ষতি: মৃগয়াৰ ফলত জীৱ-জন্তুৰ সংখ্যা দ্ৰুতগতিত হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ ফলত কিছুমান প্ৰাণী বিলুপ্তপ্ৰায় হৈ পৰে (যেনে- সোণালী বান্দৰ, বন কপৌ)। ই প্ৰকৃতিৰ খাদ্য-শৃংখল (Food Chain) নষ্ট কৰে।
পৰিৱেশৰ ক্ষতি: প্ৰাণীকুল হ’ল প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। যেতিয়া এটা প্ৰজাতি নাইকিয়া হয়, ই গোটেই পৰিৱেশ তন্ত্ৰটোৰ (Ecosystem) ভাৰসাম্য নষ্ট কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, হৰিণাৰ সংখ্যা কমি গ’লে বাঘৰ খাদ্যৰ অভাৱ হ’ব পাৰে, বা কিছুমান তৃণভোজী প্ৰাণী নোহোৱা হ’লে ঘাঁহ-বনৰ পৰিমাণ বাঢ়ি গৈ আন উদ্ভিদৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে। সেয়ে মৃগয়াই প্ৰকৃতিৰ ভাৰসাম্য নষ্ট কৰে।
ঘ – প্ৰকল্প
১৭) পৃথিৱীৰ পৰা কিছুমান প্ৰাণীৰ প্ৰজাতি বিলুপ্ত হ’বলৈ ধৰিছে। বিলুপ্ত হ’বলৈ ধৰা প্ৰাণীৰ নাম, বিলুপ্ত হোৱাৰ কাৰণ আৰু সংৰক্ষণৰ উপায় উলিয়াই তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা।
(পাঠত থকা ছবিৰ ভিত্তিত)
ক) বিলুপ্তপ্ৰায় হোৱা প্ৰাণীৰ নাম:
১) সোণালী বান্দৰ
২) শিহু
৩) হুদু
৪) বন কপৌ
৫) এশিঙীয়া গঁড় (পাঠত নাই, কিন্তু অসমৰ প্ৰসংগত গুৰুত্বপূৰ্ণ)
খ) বিলুপ্ত হোৱাৰ কাৰণ:
১) বনাঞ্চল ধ্বংস (বাসস্থানৰ অভাৱ)।
২) চোৰাং চিকাৰ (মৃগয়া)।
৩) জলবায়ু পৰিৱৰ্তন।
৪) প্ৰদূষণ (বিশেষকৈ শিহুৰ দৰে জলচৰ প্ৰাণীৰ বাবে)।
৫) খাদ্যৰ অভাৱ।
গ) সংৰক্ষণ কৰাৰ উপায়:
১) চোৰাং চিকাৰ বন্ধ কৰিবলৈ কঠোৰ আইন প্ৰণয়ন কৰা।
২) বনাঞ্চল সংৰক্ষণ কৰা আৰু গছ-গছনি ৰোৱা।
৩) ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু অভয়াৰণ্য স্থাপন কৰি প্ৰাণীবোৰক সুৰক্ষা দিয়া।
৪) প্ৰদূষণ ৰোধ কৰা।
৫) জনসাধাৰণৰ মাজত সজাগতা সৃষ্টি কৰা।
১৮) মহাভাৰত আৰু ৰামায়ণৰ পৰা তিনিটাকৈ নাৰী-চৰিত্ৰ উল্লেখ কৰি চমুটোকা লিখা।
উত্তৰ:
ৰামায়ণ:
১. সীতা: সীতা আছিল ৰজা জনকৰ কন্যা আৰু শ্ৰীৰামৰ পত্নী। তেওঁ নাৰীত্ব, সতীত্ব আৰু ধৈৰ্যৰ প্ৰতীক। স্বামীৰ লগত তেওঁ ১৪ বছৰ বনবাস খাটিছিল আৰু ৰাৱণৰ দ্বাৰা অপহৃত হোৱাৰ পিছতো নিজৰ পবিত্ৰতা ৰক্ষা কৰিছিল।
২. কৈকেয়ী: কৈকেয়ী আছিল ৰজা দশৰথৰ তৃতীয় পত্নী আৰু ভৰতৰ মাতৃ। তেওঁ মন্থৰাৰ কুপৰামৰ্শ শুনি ৰামক বনবাসলৈ পঠিয়াই আৰু ভৰতৰ বাবে ৰাজপাট বিচাৰি ৰামায়ণৰ কাহিনীৰ মূল সংঘাতৰ সৃষ্টি কৰিছিল।
৩. শূৰ্পনখা: শূৰ্পনখা ৰাৱণৰ ভনীয়েক আছিল। তেৱেঁই ৰাম আৰু লক্ষ্মণক প্ৰলোভিত কৰিবলৈ গৈ নাক-কাণ কটা খাইছিল আৰু ৰাৱণক সীতা হৰণ কৰিবলৈ উচটনি দিছিল।
মহাভাৰত:
১. দ্ৰৌপদী: দ্ৰৌপদী আছিল পঞ্চ পাণ্ডৱৰ পত্নী। তেওঁ এগৰাকী আত্মসন্মান থকা, সাহসী আৰু ধাৰ্মিক নাৰী আছিল। কৌৰৱ সভাত তেওঁক কৰা বস্ত্ৰহৰণেই মহাভাৰত যুদ্ধৰ অন্যতম কাৰণ হৈ পৰিছিল।
২. কুন্তী: কুন্তী আছিল কৰ্ণ আৰু পঞ্চপাণ্ডৱৰ (যুধষ্ঠিৰ, ভীম, অৰ্জুন) মাতৃ। তেওঁ দুৰ্বাসা মুনিৰ বৰৰ বাবে দেৱতাসকলক আহ্বান কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ এগৰাকী ধৈৰ্যশীলা আৰু ধৰ্মপৰায়ণা নাৰী আছিল।
৩. গান্ধাৰী: গান্ধাৰী আছিল ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ পত্নী আৰু কৌৰৱসকলৰ মাতৃ। স্বামী অন্ধ হোৱা বাবে তেওঁ নিজেও আজীৱন চকু কপোৰেৰে বান্ধি ৰাখিছিল। তেওঁ পুত্ৰস্নেহত অন্ধ হ’লেও এগৰাকী সতী নাৰী আছিল।
১৯) পাঠটোৰ আখ্যানভাগ নাটকীয় ৰূপত লিখি অভিনয় কৰা।
উত্তৰ: (এইটো এটা প্ৰকল্প। নাটকীয় ৰূপৰ এটা নমুনা):
দৃশ্য: শমীক মুনিৰ আশ্ৰম
(মুনিয়ে ধ্যানত বহি আছে। ৰজা পৰীক্ষিতৰ প্ৰৱেশ, তেওঁ বৰ ক্লান্ত।)
পৰীক্ষিত: (আকুল হৈ) কোনোবা আছে নে? বৰ পিয়াহ লাগিছে। মুনিবৰ! অলপ পানী দিয়ক! (মুনি ধ্যানত মগ্ন, একো উত্তৰ নাই)
পৰীক্ষিত: (খঙেৰে) মই ৰজা পৰীক্ষিত! মোক দেখিও নেদেখাৰ ভাও জুৰিছা? মোক অৱজ্ঞা কৰা? ৰ’বা, ইয়াৰ শাস্তি তুমি পাবা। (ওচৰত মৰা সাপ এডাল দেখি ধনুৰে উঠাই আনি মুনিৰ ডিঙিত মেৰিয়াই দিয়ে) এতিয়া থাকা ধ্যান কৰি। (পৰীক্ষিতৰ প্ৰস্থান)
(কিছু সময় পিছত শৃঙ্গীৰ প্ৰৱেশ)
শৃঙ্গী: (পিতৃৰ ডিঙিত সাপ দেখি) পিতাদেৱ! এইটো কোনে কৰিলে! কোন সেই দুৰাচাৰ! (খঙত কঁপি) দাস হৈ স্বামীক অপকাৰ কৰে! আজি মঞি দণ্ডিবো! (নদীৰ পানী হাতত লৈ) মই শাপ দিছোঁ, যি দুৰাচাৰে মোৰ পিতৃৰ এনে অপমান কৰিলে, সাতদিনৰ ভিতৰত তক্ষক নাগে দংশন কৰি তাৰ মৃত্যু ঘটাব!
(শৃঙ্গীৰ কান্দোনত মুনিয়ে চকু মেলে)
শমীক: কি হ’ল পুত্ৰ? কিয় কান্দিছা?
শৃঙ্গী: পিতাদেৱ! ৰজা পৰীক্ষিতে আপোনাক অপমান কৰা বাবে মই তেওঁক শাপ দিলোঁ!
শমীক: (আঁতকে উঠি) অহো দুষ্ট পুত্ৰ! কি অন্যায় কৰিলি! ৰজাক শাপিলি? ৰজা অবিহনে ৰাজ্যত চোৰ-ডকাইত বাঢ়িব, প্ৰজাই দুখ পাব। সেই পাপ তোক লাগিব! হে কৃষ্ণ, মোৰ অবোধ পুত্ৰক ক্ষমা কৰা! সাধুসৱে পৰৰ দুঃখেসে দুখী হয়… (চকু মুদি প্ৰাৰ্থনা কৰে)।