💡 পোহৰৰ বাটেৰে আগবঢ়া গাঁওখন
(জ্যোতিপ্রসাদ বুঢ়াগোহাঞি) Assamese Medium
প্ৰশ্নাৱলীৰ উত্তৰ (ভাব-বিষয়ক)
১। চমুকৈ উত্তৰ লিখাঃ
(ক) ৰাজপুত বীৰ মহাৰাণা প্ৰতাপৰ জন্ম ক’ত হৈছিল?
Ans.ৰাজপুত বীৰ মহাৰাণা প্ৰতাপৰ জন্মস্থান উদয়পুৰত হৈছিল। পিপলান্ত্ৰি গাঁও উদয়পুৰৰ পৰা সাত কিলোমিটাৰ আঁতৰত অৱস্থিত।
(খ) পিপলান্ত্ৰি গাঁওখন ক’ত অৱস্থিত?
Ans.পিপলান্ত্ৰি গাঁওখন ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ৩৫০ কিলোমিটাৰ আঁতৰত আৰু ৰাজছমন্দ নামৰ জিলাখনৰ অন্তৰ্গত তথা উদয়পুৰৰ পৰা সাত কিলোমিটাৰ আঁতৰত অৱস্থিত।
(গ) কিহৰ বাবে পিপলান্ত্ৰি গাঁওখনে ‘গ্ৰীণিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ’ত স্থান পাইছিল?
Ans.মাৰ্বল পাথৰৰ বাবে পিপলান্ত্ৰি গাঁওখনে ‘গ্ৰীণিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ’ত স্থান পাইছিল।
(ঘ) পৃথিৱীৰ কোনখন দেশৰ পাঠ্যক্ৰমত পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ সফলতাৰ কাহিনী অন্তর্ভুক্ত হৈছে?
Ans.ডেনমাৰ্কৰ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ পাঠ্যক্ৰমত পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ সফলতা আৰু কাম-কাজৰ বিষয়ে পাঠ অন্তর্ভুক্ত কৰা হৈছে।
(ঙ) ‘Tree Sisters’ নামৰ চিনেমাখন কোনে নিৰ্মাণ কৰিছিল?
Ans.আৰ্জেণ্টিনাৰ এটা দলে আহি ‘Tree Sisters’ নামৰ চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰিছিল।
(চ) কিৰণ কোন আছিল?
Ans.কিৰণ হৈছে পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ মুখিয়াল শ্যাম সুন্দৰ পালিৱালৰ কন্যা। অসুখত ভুগি থকাৰ বাবে কিৰণৰ মৃত্যু হৈছিল।
(ছ) ৰাখী-বন্ধনৰ দিনা পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ ছোৱালী আৰু মহিলাসকলে কি কৰে?
Ans.ৰাখী-বন্ধনৰ দিনা পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ ছোৱালী আৰু মহিলাসকলে গছত ৰছী বান্ধে।
(জ) ‘কিৰণ নিধি যোজনা’ৰ আঁৰৰ মানুহজন কোন?
Ans.’কিৰণ নিধি যোজনা’ৰ আঁৰৰ মানুহজন হৈছে গাঁওখনৰ মুখিয়াল শ্যাম সুন্দৰ পালিৱাল।
(ঝ) কোনো এজন মানুহৰ মৃত্যুত পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ মানুহে কি কৰে?
Ans.বৰ্তমান গাঁওখনৰ কোনোবা লোক ঢুকালে তেওঁৰ স্মৃতিত ১১-টা গছপুলি ৰোপণ কৰা হয়।
২। পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ পৰিৱেশ কিয় দূষিত হৈছিল?
Ans.পিপলান্ত্ৰি গাঁওখন মাৰ্বল পাথৰৰ বাবে বিখ্যাত আছিল। ডাঙৰ ডাঙৰ ব্যৱসায়ীসকলে ইয়াত বৃহৎ বৃহৎ মাৰ্বল পাথৰৰ খনি আৰম্ভ কৰিছিল।
খনিৰ কাম: মাৰ্বল পাথৰ আহৰণৰ বাবে খনিবোৰত দিনে-নিশাই কাম চলিছিল।
প্ৰকৃতি ধ্বংস: এই বৃহৎ খনিবোৰৰ ফলত প্ৰকৃতি ধ্বংস হৈছিল।
গছ-গছনিৰ হ্ৰাস: গছ-গছনিৰ সংখ্যাও দ্রুত গতিত কমি আহিছিল।
দূষিত বতাহ: ফলস্বৰূপে পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ পৰিৱেশ প্ৰদূষিত হৈছিল, আৰু মানুহে অলপমান বিশুদ্ধ বতাহৰ বাবে হাহাকাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।
৩। শ্যাম সুন্দৰ পালিৱাল কোন? পিপলান্ত্ৰি গাঁওখন পৃথিৱীবিখ্যাত হোৱাত তেওঁৰ অৱদান সম্পর্কে চমুকৈ লিখা।
Ans.শ্যাম সুন্দৰ পালিৱালৰ পৰিচয়: শ্যাম সুন্দৰ পালিৱাল হৈছে সেইজন ব্যক্তি যাৰ অক্লান্ত পৰিশ্ৰমৰ ফলত ধ্বংসৰ দিশে গতি কৰা পিপলান্ত্ৰি গাঁওখনে আজি বিশ্ববাসীৰ দৃষ্টি আকর্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। তেওঁ ২০০৫ চনত গাঁওখনৰ মুখিয়ালৰ দায়িত্ব লাভ কৰিছিল।
পৃথিবীবিখ্যাত হোৱাত তেওঁৰ অৱদান:
‘কিৰণ নিধি যোজনা’ প্ৰৱৰ্তন: নিজ কন্যা কিৰণৰ মৃত্যুত ম্ৰিয়মাণ হৈ তেওঁ গাঁওখনত জন্ম হোৱা প্ৰতিজনী কন্যা সন্তানৰ নামত ১১১-টা গছপুলি ৰোপণ কৰাৰ নিয়ম প্ৰৱৰ্তন কৰে।
চাৰিটা দায়িত্ব অৰ্পণ: তেওঁ গাঁৱৰ প্ৰতিগৰাকী লোকক চাৰিটা দায়িত্ব অৰ্পণ কৰিছিল: কন্যা সন্তানক ল’ৰাৰ দৰেই ভালকৈ ডাঙৰ-দীঘল কৰা, পানী সংৰক্ষণ কৰা, গছ-গছনি ৰুই প্ৰতিপালন কৰা, আৰু খেতি-বাতি কৰি নিজৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা।
পানী আৰু গছৰ গুৰুত্ব: তেওঁ গাঁৱৰ লোকসকলক গছপুলি ৰোপণৰ লগতে পানী সংৰক্ষণ আৰু প্ৰতিপালনৰ গুৰুত্ব বুজাই দিছিল।
কন্যা সন্তানৰ প্ৰতি মনোভাৱ সলনি: তেওঁৰ আহ্বানত ছোৱালী সন্তান জন্ম হ’লে আনন্দ-উল্লাস কৰা হয় আৰু কন্যা ভ্ৰূণ হত্যা কৰা বা বাল্যবিবাহ সম্পন্ন কৰা নিষিদ্ধ কৰি নিয়ম কৰি দিয়ে।
আৰ্থিক সুৰক্ষা: কন্যা সন্তানৰ নামত বেংকত ৩১,০০০ টকা ফিক্সড ডিপ’জিট কৰি ৰখাৰ নিয়ম কৰিছিল, যি পঢ়া-শুনা বা বিয়াৰ কামতহে খৰচ কৰিব পাৰি।
৪। ‘কিৰণ নিধি যোজনা’ কি? এই যোজনাৰ অধীনত পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ মানুহে কি কি বিশেষ চাৰিটা দায়িত্ব পালন কৰিব লাগে?
Ans.’কিৰণ নিধি যোজনা’: গাঁৱৰ মুখিয়াল শ্যাম সুন্দৰ পালিৱালে নিজ কন্যা কিৰণৰ মৃত্যুৰ স্মৃতিত গাঁৱত এই যোজনা আৰম্ভ কৰিছিল। এই যোজনাৰ অধীনত গাঁওখনত জন্ম হোৱা প্ৰতিজনী কন্যা সন্তানৰ নামত ৰাইজে ১১১-টা গছপুলি ৰোপণ কৰিব লাগে。
এই যোজনাৰ অধীনত পালন কৰিবলগীয়া চাৰিটা দায়িত্ব:
কন্যা সন্তানৰ প্ৰতিপালন: কন্যা সন্তানক ল’ৰা সন্তানৰ দৰেই ভালকৈ ডাঙৰ-দীঘল কৰা।
পানী সংৰক্ষণ: বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণৰ কাম কৰা।
গছৰ প্ৰতিপালন: গছ-গছনি ৰুই প্ৰতিপালন কৰা।
খেতি-বাতি: খেতি-বাতি কৰি নিজৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা।
৫। কন্যা সন্তান সুৰক্ষাৰ বাবে শ্যাম সুন্দৰ পালিৱালে কেনেধৰণৰ আঁচনি হৈছিল?
Ans.শ্যাম সুন্দৰ পালিৱালে কন্যা সন্তানৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰিবলৈ গাঁৱৰ লোকসকলৰ মনোভাৱ সলনি কৰা আৰু আইনগত সুৰক্ষা দিয়াৰ বাবে কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ নিয়ম প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল।
উৎসৱমুখৰ জন্ম: ছোৱালী সন্তান জন্ম হ’লে দুখ কৰাৰ সলনি আনন্দ-উল্লাস কৰা হয়।
গছ ৰোপণ: ছোৱালীজনীৰ নামত ১১১-টা গছপুলি ৰোপণ কৰা হয় আৰু সেইবোৰ আলফুলে তুলি-তালি ডাঙৰ কৰাৰ দৰেই যত্নৰে প্ৰতিপালন কৰিব লাগে।
ভ্ৰূণ-হত্যা নিষিদ্ধ: গাঁৱৰ কোনো লোকে কন্যা ভ্ৰূণ হত্যা কৰিব নোৱাৰিব।
শিক্ষা নিশ্চিতকৰণ: কোনো ছোৱালীকে শিক্ষাৰ পৰা বঞ্চিত কৰিব নোৱাৰিব।
বাল্যবিবাহ নিষিদ্ধ: কোনো পৰিস্থিতিতে ছোৱালীৰ বাল্যবিবাহ সম্পন্ন কৰিব নোৱাৰিব।
আৰ্থিক সুৰক্ষা: গাঁৱৰ ৰাইজে ২১,০০০ টকা আৰু পিতৃ-মাতৃয়ে ১০,০০০ টকাৰে মুঠ ৩১,০০০ টকা বেংকত ফিক্সড ডিপ’জিট কৰি ৰাখে。 এই ধনখিনি ছোৱালীৰ পঢ়া বা বিয়াৰ কামতহে খৰচ কৰিব পাৰিব।
চুক্তি আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি: গাঁৱৰ ৰাইজে এখন ষ্টাম্প পেপাৰত এই নিয়মৰ চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰি প্ৰতিশ্ৰুতি দিবলগীয়া হৈছিল।
৬। পিপলান্ত্ৰি গাঁৱত প্ৰকৃতি আৰু মানুহৰ মাজত কেনেদৰে আত্মিক সম্পর্ক গঢ় লৈ উঠিছিল পাঠৰ সহায়ত লিখা।
Ans.শ্যাম সুন্দৰ পালিৱালৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত পিপলান্ত্ৰি গাঁৱত প্ৰকৃতি আৰু মানুহৰ মাজত এক গভীৰ আত্মিক সম্পর্ক গঢ় লৈ উঠিছিল:
কন্যা আৰু গছৰ সম-মৰ্যাদা: প্ৰতিজনী কন্যা সন্তানৰ জন্মৰ লগে লগে ১১১-টা গছপুলি ৰোপণ কৰাৰ নিয়মে কন্যা সন্তানক যিদৰে মৰম-চেনেহ আৰু যত্নৰে ডাঙৰ কৰা হয়, ঠিক তেনেকৈয়ে গছপুলিকো প্ৰতিপালন কৰা বাধ্যতামূলক কৰি তুলিছিল।
ৰাখী-বন্ধনৰ নিয়ম: ৰাখী-বন্ধনৰ পৱিত্ৰ দিনটোত গাঁৱৰ ছোৱালী আৰু মহিলাসকলে গছত ৰছী বান্ধে। এই প্ৰথাৰ দ্বাৰা গছ আৰু মানুহৰ মাজৰ সম্পৰ্ক আৰু অধিক গভীৰ হৈ পৰে।
গছক সম্পত্তি জ্ঞান কৰা: ছোৱালীৰ জন্মৰ সময়ত ৰোৱা গছপুলিবোৰ গাঁৱৰ সম্পত্তি বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। এই মূল্যৱান প্ৰজাতিৰ গছৰ প্ৰতিপালন কৰাটো গাঁৱৰ প্ৰতিজন লোকেই দায়িত্ব হিচাপে পালন কৰি আহিছে।
মৃত্যুৰ সময়ত গছ ৰোপণ: বৰ্তমান গাঁওখনৰ কোনো লোক ঢুকালেও তেওঁৰ স্মৃতিত ১১-টা গছপুলি ৰোপণ কৰা হয়। ইয়াৰ দ্বাৰা মৃত্যুৰ পাছতো মানুহৰ স্মৃতি প্ৰকৃতিৰ সৈতে জড়িত হৈ থাকে।
এই সমূহ কাৰণতে পিপলান্ত্ৰি গাঁৱত প্ৰকৃতি আৰু মানুহৰ মাজত মৰম, দায়িত্ব আৰু পৱিত্ৰতাৰ এক আত্মিক সম্পর্ক গঢ় লৈ উঠিছে।
৭। পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ সফলতাৰ কাহিনী কোনে কেনেকৈ প্ৰচাৰ কৰিছে?
Ans.পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ সফলতাৰ কাহিনী দেশী-বিদেশী বিভিন্ন মাধ্যমেৰে প্ৰচাৰ হৈছে:
বিদেশী চলচ্চিত্ৰ: আৰ্জেণ্টিনাৰ এটা দলে আহি এই গাঁওখনক লৈ ‘Tree Sisters’ নামৰ এখন চিনেমা নিৰ্মাণ কৰিছে।
তথ্যচিত্ৰ আৰু চিনেমা: বহুতেই এই গাঁৱক লৈ শতাধিক তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰিও ‘পিপলান্তি’ নামৰ এখন হিন্দী ছবিও নিৰ্মাণ হৈছে।
শিক্ষা পাঠ্যক্ৰম: ডেনমাৰ্কৰ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ পাঠ্যক্ৰমত এই গাঁওখনৰ সফলতাৰ কাহিনী অন্তর্ভুক্ত কৰা হৈছে। ৰাজস্থান চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগেও সপ্তম আৰু অষ্টম শ্ৰেণীৰ পাঠ্যক্ৰমত এই গাঁওখনৰ বিষয়ে পাঠ অন্তর্ভুক্ত কৰিছে।
সংবাদ মাধ্যম: দেশৰ এনে এখন বাতৰি কাকত বা সংবাদ মাধ্যম নাই, যিয়ে পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ বিষয়ে লিখা নাই বা প্ৰচাৰ কৰা নাই।
সামাজিক মাধ্যম: ইউটিউব, ফেচবুক, টুইটাৰ আদি সামাজিক মাধ্যমতো পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ বিষয়ে যথেষ্ট তথ্য প্ৰকাশ পাইছে।
৮। পিপলান্ত্ৰি গাঁওখন কিয় এখন আদৰ্শ গাঁও বুলি তুমি ভাবা? পাঠটোৰ শিক্ষণীয় দিশ কোনবিলাক?
Ans.পিপলান্ত্ৰি গাঁওখন আদৰ্শ হোৱাৰ কাৰণ:
পৰিৱেশ সংৰক্ষণ: গাঁওখনে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত পৰিৱেশৰ পৰা উভতি আহি গছপুলি ৰোপণ আৰু পানী সংৰক্ষণৰ জৰিয়তে নিজকে সেউজীয়া আৰু বিশুদ্ধ বায়ুমণ্ডলৰ স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰিছে।
কন্যা সন্তানৰ মৰ্যাদা: কন্যা সন্তানৰ প্ৰতি থকা বৈষম্যৰ ভাৱ দূৰ কৰি তেওঁলোকৰ জন্মক উৎসৱ হিচাপে পালন কৰা, শিক্ষা আৰু বাল্যবিবাহৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়াৰ লগতে আৰ্থিক সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰিব পাৰিছে।
যৌথ প্রচেষ্টা আৰু সাফল্য: গাঁৱৰ সকলো মানুহে একলগ হৈ ধৈর্য, একাগ্ৰতা আৰু নিয়ম-শৃংখলাৰে অসম্ভৱ যেন লগা কামো সম্পন্ন কৰাৰ আৰ্হি দেখুৱাইছে。
পাঠটোৰ শিক্ষণীয় দিশসমূহ:
মানসিক দৃঢ়তা আৰু যৌথ প্রচেষ্টা: মানুহৰ মানসিক দৃঢ়তা, সুনির্দিষ্ট পৰিকল্পনা, উদ্যম আৰু আগ্ৰহৰ দ্বাৰা যৌথ প্ৰচেষ্টাৰে সমাজ তথা নিজৰ অঞ্চলৰ সৰ্বাংগীন বিকাশ সম্ভৱ।
কন্যা সন্তানৰ সমতা: কন্যা সন্তানৰ প্ৰতি অবহেলাৰ বিপৰীতে ল’ৰা আৰু ছোৱালী সকলো সন্তানেই পিতৃ-মাতৃৰ বাবে সমান হ’ব লাগে।
অভিযোগৰ পৰিৱৰ্তে কৰ্ম: চৰকাৰ বা প্ৰশাসনৰ মুখলৈ চাই অভিযোগ কৰি হাত সাবটি নাথাকি নিজৰ কাম-কাজ কৰিলেহে সমৃদ্ধি আহে।
প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি দায়িত্ব: গছপুলি ৰোপণ আৰু পানী সংৰক্ষণ কৰি প্ৰাকৃতিক ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিলেহে সময়মতে বৰষুণ আৰু মাটিৰ উৰ্বৰা শক্তি বৃদ্ধি পায়।
৯। বহলাই, বুজাই লিখা:
(ক) বাৰটা মাহত তেৰটা খেতি।
Ans.এই বাক্যশাৰীৰ দ্বাৰা বুজোৱা হৈছে যে কিছুমান লোকে এক বছৰৰ ভিতৰতে বাৰ মাহতকৈয়ো অধিক উৎপাদন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰ তাৎপৰ্য এয়ে যে, অক্লান্ত পৰিশ্ৰম আৰু কৰ্ম-উদ্যমেৰে কিছুমান লোকে খেতি-বাতিৰ পৰা বছৰজুৰি উৎপাদন কৰে, যাৰ ফলত তেওঁলোকে নিজে খোৱাৰ উপৰিও উৎপাদিত সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰি ধন অৰ্জন কৰে। ই সেই লোকসকলৰ বিপৰীতে কোৱা হৈছে যিসকলে পানী নাই বুলি অভিযোগ কৰি হাত সাবটি থাকে।
(খ) স্বচ্ছ ভাৰত অভিযান।
Ans.’স্বচ্ছ ভাৰত অভিযান’ হৈছে ভাৰত চৰকাৰে ২০১৫ চনত আৰম্ভ কৰা এটা কাৰ্যসূচী। এই অভিযানৰ মূল লক্ষ্য হৈছে দেশজুৰি পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা। পিপলান্ত্ৰি গাঁৱত এই অভিযান আৰম্ভ হোৱাৰ বহু আগেয়েই সম্পূৰ্ণ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখাৰ কাম চলিছিল। এই গাঁৱত মুকলি স্থানত কোনোৱে শৌচ-প্ৰস্ৰাৱ নকৰে আৰু বাহিৰৰ পৰা অহা লোকেও গাঁওখনৰ কোনো ঠাই লেতেৰা কৰিব নোৱাৰে。
(গ) সামাজিক মাধ্যম।
Ans.সামাজিক মাধ্যম হৈছে ইণ্টাৰনেটৰ সহায়ত বিভিন্ন তথ্য, সংবাদ, ফটো, বা ভিডিঅ’ আদি জনসাধাৰণৰ মাজত প্ৰকাশ আৰু প্ৰচাৰ কৰা এক মঞ্চ। ইউটিউব, ফেচবুক, টুইটাৰ আদি এনে সামাজিক মাধ্যমৰ উদাহৰণ। পিপলান্ত্ৰি গাঁওখনৰ বিষয়ে যথেষ্ট তথ্য এই সামাজিক মাধ্যমসমূহত প্ৰকাশ পাইছে, যাৰ ফলত গাঁওখনৰ সফলতাৰ কাহিনী বিশ্বজুৰি প্ৰচাৰ হৈছে।
ভাষা-বিষয়ক
১০। বাক্য ৰচনা কৰা:
হাতে কামে: হাতে কামে লাগি থাকিলে অসম্ভৱ কামো সহজে সম্পন্ন হয়।
নিয়ম-শৃংখলা: নিয়ম-শৃংখলা মানি চলি সকলোৱে একেলগে কাম কৰিলে সফলতা নিশ্চিত।
দিনে-নিশাই: মাৰ্বল পাথৰ আহৰণৰ বাবে খনিবোৰত দিনে-নিশাই কাম চলিছিল।
খেতি-বাতি: বৰষুণৰ পৰিমাণ কম হোৱাত গাঁৱৰ মানুহে খেতি-বাতি কৰিবলৈ পানী বিচাৰি হাহাকাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।
আনন্দ-উল্লাস: ছোৱালী জন্ম হ’লে দুখ কৰাৰ সলনি আনন্দ-উল্লাস কৰা হয়।
ডাঙৰ-দীঘল: কন্যা সন্তানক ল’ৰা সন্তানৰ দৰেই ভালকৈ ডাঙৰ-দীঘল কৰা তেওঁলোকৰ এটা দায়িত্ব।
সুখ-সমৃদ্ধি: লাহে লাহে গাঁৱলৈ সুখ-সমৃদ্ধি ঘূৰি আহিল।
১১। কিয় মূর্দ্ধন্য ‘ণ’ হৈছে লিখা:
বৰষুণ: ‘বৰ’ বা ‘বৰ্ষণ’ৰ (সংস্কৃত: বৰ্ষণ) পৰা উদ্ভৱ হোৱা শব্দ, ৰ-কাৰৰ পিছত থকা স্বাভাৱিক নিয়ম অনুসৰি মূৰ্দ্ধন্য ণ হৈছে।
পৰিমাণ: ‘পৰি’ উপসৰ্গৰ পিছত থকা শব্দত মূৰ্দ্ধন্য ণ হয়।
ৰূপায়ণ: ‘ৰ’-কাৰৰ পিছত থকা স্বাভাৱিক নিয়ম অনুসৰি মূৰ্দ্ধন্য ণ হৈছে।
১২। তলৰ শব্দবোৰৰ প্ৰতিটোৰে একোটাকৈ সমার্থক শব্দ লিখা:
মুক্ত – বিশুদ্ধ, খোলা
বায়ু – বতাহ, পৱন
বৃহৎ – ডাঙৰ, বিশাল
পানী – জল, সলিল, জলাধাৰ
গছ – বৃক্ষ, তৰু
চকু – নয়ন, নেত্ৰ
গাঁও – গ্ৰাম,
১৩। তলৰ উপসৰ্গকেইটাৰে একোটিকৈ শব্দ গঠন কৰা :
প্ৰতি – প্ৰতিশ্ৰুতি, প্ৰতিপালন
অধি – অধিকাৰ, অধীনত
উপ – উপকাৰ, উপযোগী, উপৰি
অৱ – অৱস্থা, অৱনমন
দুৰ্ – দুখ, দুর্ভাগ্য, দুৰ্ঘটনা