পাঠ ৬: দীঘল-ঠেঙীয়া, Class-4, MIL Chapter 6, Assamese Medium
পৃষ্ঠা ৫৫
ক – পাঠভিত্তিক ক্ৰিয়া
প্ৰশ্ন: সাধুটো পঢ়া আৰু নিজৰ কথাৰে কোৱা।
উত্তৰ: এজনী বুঢ়ী আছিল, তেওঁ গৰু পুহিছিল। এদিন ৰাতি বৰষুণ দি থাকোঁতে বুঢ়ীয়ে ‘হে প্ৰভু, দীঘল-ঠেঙীয়াই নেপায় যেন’ বুলি শুই থাকিল । বুঢ়ীয়ে আচলতে উৰুখা ঘৰৰ চালিৰ পৰা টোপাটোপে পৰা পানীটোপাক ‘দীঘল-ঠেঙীয়া’ বুলি কৈছিল। সেই ৰাতি এটা চোৰে গৰু চুৰ কৰিবলৈ আৰু এটা বাঘে গৰু খাবলৈ আহি গোহালিত লুকাই আছিল। দুয়োটাই ‘দীঘল-ঠেঙীয়া’ কিবা এটা ভয়ংকৰ জন্তু বুলি ভাবিলে। চোৰে আন্ধাৰত ভাল গৰু বাছনি কৰিবলৈ গৈ বাঘটোক গৰু বুলি ভাবি তাৰ পিঠিত জঁপিয়াই উঠিল । বাঘে তাক ‘দীঘল-ঠেঙীয়া’ই পালে বুলি ভাবি ভয়তে দৌৰিবলৈ ধৰিলে । [cite_start]হাবিত দৌৰি থাকোঁতে চোৰটো বাঘৰ পিঠিৰ পৰা পৰিল, কিন্তু বাঘৰ নেজডাল তাৰ হাতত ছিঙি আহিল । বাঘে তাক ‘পেঁপা-কঢ়া’ বুলি ভাবিলে। চোৰটোৱে বাঘৰ নেজ দেখি ভয় খাই গছত উঠিল । ইফালে বাঘে তাৰ লগৰীয়াবোৰক ‘পেঁপা-কঢ়া’ই পোৱাৰ কথা ক’লে। বাঘবোৰে মিলি চোৰটোক ধৰিবলৈ এটাৰ পিঠিত এটাকৈ উঠি গছৰ ওপৰলৈ যাবলৈ চেষ্টা কৰিলে। চোৰটোৱে তলত থকা নেজ-ছিগা বাঘটোক ‘খৰা, চাবি’ বুলি চিঞৰাত সি ভয় খাই দৌৰ মাৰিলে আৰু বাকীবোৰ বাঘ মাটিত পৰি সিহঁতেও পলাল । চোৰটো ৰাতিপুৱা ঘৰলৈ গৈ চুৰি কাম নকৰা হ’ল ।
প্ৰশ্ন: সাধুটোত থকা তুমি বুজি নোপোৱা শব্দবোৰৰ তলত আঁচ টানি শব্দ-সম্ভাৰ আৰু অভিধান চাই অৰ্থ লিখা।
উত্তৰ:
* উৰুখি – জৰাজীৰ্ণ, উৱলি যোৱা (সাধাৰণতে খেৰৰ চালি)
* দীঘল-ঠেঙীয়া – (সাধুটোত) চালৰ বিন্ধাইদি টোপাটোপে পৰা পানী
* টিকাত – পাছফালে, নিতম্বত
* চেঙা – তজবজীয়া, জঁপিয়াই থকা
* কাটন – চোকা, শক্তিশালী
* তৎমৎ – জ্ঞান, চেতনা
* ঘাৰ-মোকোটোৱা – ডিঙিত খামুচি ধৰোঁতা
* পেঁপা-কঢ়া – নেজত ধৰি পেঁপা বজোৱাৰ দৰে কৰা (সাধুটোত)
* খৰি-ভাৰী – খৰি কঢ়িওৱা লোক
প্ৰশ্ন: উত্তৰ দিয়া।
প্ৰশ্ন (ক): ‘যিটো গৰুৱে তাৰ টিকাত হাত দিলেই জঁপিয়াই উঠিব সেইটোৱেই নিশ্চয় চেঙা আৰু ভাল হ’ব।’ এই কথাষাৰ কোনে ভাবিছিল?
উত্তৰ: এই কথাষাৰ চোৰটোৱে ভাবিছিল।
প্ৰশ্ন (খ): ‘এইটো বৰ কাটন গৰু, ইয়াকে নিব লাগিল’- এইদৰে কোনে ভাবিছিল?
উত্তৰ: এইদৰে চোৰটোৱে ভাবিছিল (বাঘটোক গৰু বুলি)।
প্ৰশ্ন (গ): ‘এ প্ৰভু, দীঘল-ঠেঙীয়াই নেপায় যেন।’- এই কথাষাৰ কোনে কৈছিল?
উত্তৰ: এই কথাষাৰ বুঢ়ীয়ে কৈছিল।
প্ৰশ্ন (ঘ): ‘আমাকো পেঁপা-কঢ়াই পালে।’ -কোনে, কেতিয়া কৈছিল?
উত্তৰ: যেতিয়া নেজ-ছিগা বাঘটো পলোৱাত তাৰ পিঠিৰ পৰা বাকী বাঘবোৰ মাটিত সৰি পৰিছিল, তেতিয়া সিহঁতে ভয় খাই ‘আমাকো পেঁপা-কঢ়াই পালে’ বুলি ভাবিছিল।
প্ৰশ্ন: ‘ই কম গৰু নহয়, ইয়াৰ পিঠিত নুঠিলে ইয়াক লৈ যাব নোৱাৰিম।’ প্ৰকৃততে কাৰ পিঠিত কোন উঠিব খুজিছিল লিখা।
উত্তৰ: প্ৰকৃততে বাঘৰ পিঠিত চোৰটো উঠিব খুজিছিল (আৰু উঠিছিল)।
পৃষ্ঠা ৫৬
প্ৰশ্ন: বাঘে চোৰটোকে দীঘল-ঠেঙীয়া বুলি ভাবিছিল। দীঘল-ঠেঙীয়া বুলি ভবাৰ উপৰি আৰু কি কি বুলি ভাবিছিল?
উত্তৰ:
* (ক) দীঘল-ঠেঙীয়া
* (খ) ঘাৰ-মোকোটোৱা
* (গ) পেঁপা-কঢ়া
প্ৰশ্ন: উত্তৰ দিয়া।
প্ৰশ্ন (ক): বুঢ়ীয়ে দীঘল-ঠেঙীয়া বুলি কাক বুজাইছিল?
উত্তৰ: বুঢ়ীয়ে ঘৰৰ উৰুখা চালিৰ পৰা টোপাটোপে পৰা বৰষুণৰ পানীটোপাক দীঘল-ঠেঙীয়া বুলি বুজাইছিল।
প্ৰশ্ন (খ): বাঘবোৰে কি কৌশলেৰে চোৰটোক ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল?
উত্তৰ: বাঘবোৰে এটাৰ পিঠিত আনটো, তাৰ পিঠিত আৰু আনটো, এইদৰে উঠি উঠি ওখ হৈ গছত থকা চোৰটোক ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।
প্ৰশ্ন (গ): চোৰটোৱে অৱশেষত কেনেকৈ বাঘবোৰৰ হাতৰ পৰা ৰক্ষা পৰিছিল?
উত্তৰ: চোৰটোৱে বাঘৰ শাৰীটোৰ একেবাৰে তলত থকা নেজ-ছিগা (খৰা) বাঘটোক চিনি পাই তাক ‘খৰা, চাবি, চাবি, চাবি’ বুলি ধমকি দিয়াত সি ভয় খাই দৌৰ মাৰিলে। ফলত তাৰ পিঠিত থকা আটাইবোৰ বাঘ মাটিত সৰি পৰিল আৰু সিহঁতেও ভয় খাই পলাল।
প্ৰশ্ন (ঘ): চোৰটোৱে ঘৰলৈ আহি কি সিদ্ধান্ত লৈছিল?
উত্তৰ: চোৰটোৱে ঘৰলৈ আহি তেতিয়াৰে পৰা আৰু চুৰ নকৰে বুলি শপত খালে।
প্ৰশ্ন: তলৰ শব্দসমূহৰ লগত অৰ্থৰ মিল থকা শব্দ বাকচৰ পৰা বিচাৰি আনি কাষৰ খালী ঘৰত লিখোঁ আহা।
* চাং – বাঁহৰ বিছনা
* অসহনীয় – সহিব নোৱৰা
* চেঙা – তজবজীয়া
* তৎমৎ – চেতনা
* কাটন – চোকা
* খৰা – নেজছিগা
* গলধন – ডিঙিৰ পাছফাল
পৃষ্ঠা ৫৭
খ- ভাষা অধ্যয়ন (ব্যাৱহাৰিক ব্যাকৰণ)
প্ৰশ্ন: যুক্তাক্ষৰ গঠন কৰোঁ আহা।
* জ + ৰ = জ্ৰ
* ন + ধ = ন্ধ
প্ৰশ্ন: যুক্তাক্ষৰ ভাঙি লিখোঁ আহা।
* জ্ৰ = জ + ৰ
* ন্ধ = ন + ধ
* শ্চ = শ + চ
* ণ্ড = ণ + ড
পৃষ্ঠা ৫৮
প্ৰশ্ন: বিপৰীত অৰ্থ বুজোৱা শব্দ লিখা।
* দীঘল – চুটি
* আন্ধাৰ – পোহৰ
* পুৰণি – নতুন
* গভীৰ – তื้น
* অসহায় – সহায়
* বলী – দুৰ্বল
* ৰাতি – দিন
প্ৰশ্ন: বাক্য ৰচনা কৰা।
* (ক) চেঙা (তজবজীয়া) – গৰুটো বৰ চেঙা, ওচৰলৈ যাবলৈকে ভয় লাগে।
* (খ) চেঙা (তপত) – চেঙা তেলত হাত নিদিবা, পুৰিব।
* (গ) চেঙা (মাছ) – দেউতাই বজাৰৰ পৰা এটা ডাঙৰ চেঙা মাছ আনিছে।
* (ঘ) চেঙালুটি – কেঁচুৱাটোৱে পেটৰ বিষত চেঙালুটি পাৰি কান্দি আছে।
* (ঙ) চেঙা-হিলৈ – আমি বুৰঞ্জীত চেঙা-হিলৈৰ বিষয়ে পঢ়িবলৈ পাইছোঁ।
গ- জ্ঞান সম্প্ৰসাৰণ
প্ৰশ্ন: বুঢ়ীয়ে গৰু পুহি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল। এনেদৰে আন কি কি পোহনীয়া জীৱ-জন্তুৱে আমাৰ জীৱিকা নিৰ্বাহত সহায় কৰে?
উত্তৰ: গৰুৰ উপৰিও ছাগলী, হাঁহ, কুকুৰা, পাৰ, গাহৰি আৰু ম’হ আদি পোহনীয়া জীৱ-জন্তুৱে আমাৰ জীৱিকা নিৰ্বাহত সহায় কৰে।
প্ৰশ্ন: দীঘল-ঠেঙীয়া সাধুটোত গৰু চুৰি কৰিবলৈ আহি চোৰটোৰ নগুৰ্-নাগতি হোৱা তোমালোকে দেখিলা। বেয়া কামৰ পৰিণতি শুভ নহয়। তোমালোকে কোনবোৰ কামক বেয়া বুলি ভাবা?
উত্তৰ: আমি চুৰি কৰা, মিছা কথা কোৱা, কাজিয়া কৰা, আনক ঠগোৱা, দুৰ্বলক অত্যাচাৰ কৰা আৰু পৰৰ বস্তু নষ্ট কৰা আদি কামবোৰক বেয়া বুলি ভাবোঁ।
প্ৰশ্ন: বৰ্তমান সময়ত বাঘৰ সংখ্যা কমি যোৱাৰ কাৰণ কি? তোমাৰ কথাৰে লিখা।
উত্তৰ: বৰ্তমান সময়ত বাঘৰ সংখ্যা কমি যোৱাৰ প্ৰধান কাৰণবোৰ হ’ল:
* অৰণ্য ধ্বংস: মানুহে ঘৰ-দুৱাৰ, খেতি-পথাৰৰ বাবে হাবি-বন কাটি বাঘৰ বাসস্থান নষ্ট কৰিছে।
* চোৰাং চিকাৰ: বাঘৰ ছাল, হাড় আদিৰ বাবে চোৰাং চিকাৰীয়ে বাঘ হত্যা কৰে।
* খাদ্যৰ অভাৱ: হাবি-বন কমাত বাঘৰ চিকাৰ যেনে হৰিণ, পহু আদিৰ সংখ্যা কমি গৈছে, যাৰ ফলত বাঘে খাদ্যৰ অভাৱত পৰে।
পৃষ্ঠা ৫৯
প্ৰশ্ন: বৰ্তমান বাঘৰ সংখ্যা ক্রমশঃ হ্রাস পাই আহিছে। গতিকে আমি বাঘ সংৰক্ষণ কৰাৰ কাৰণে কি কৰা উচিত?
উত্তৰ: বাঘ সংৰক্ষণ কৰাৰ কাৰণে আমি এইবোৰ কৰা উচিত:
* হাবি-বন আৰু গছ-গছনি কটা বন্ধ কৰিব লাগে।
* চোৰাং চিকাৰ বন্ধ কৰিবলৈ চৰকাৰে কঠোৰ আইন প্ৰয়োগ কৰিব লাগে।
* ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু অভয়াৰণ্যবোৰ সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিব লাগে।
* মানুহৰ মাজত বাঘ সংৰক্ষণৰ বাবে সজাগতা সৃষ্টি কৰিব লাগে।
প্ৰশ্ন: অৰণ্য এৰি বাঘ জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চললৈ অহাৰ কাৰণবোৰ কি কি বুলি ভাবা?
উত্তৰ: বাঘ অৰণ্য এৰি জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চললৈ অহাৰ কাৰণবোৰ হ’ল:
* অৰণ্য ধ্বংস হোৱাৰ ফলত বাঘৰ থকা ঠাই কমি গৈছে।
* হাবিত খাদ্যৰ (হৰিণ, পহু আদি) অভাৱ হোৱাত বাঘে খাদ্য বিচাৰি গাঁৱলৈ আহি গৰু-ছাগলী মাৰি খায়।
* কেতিয়াবা বাঘে বাট হেৰুৱাই বা নিজৰ এলেকাৰ পৰা ওলাই আহি জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলত সোমায়।
প্ৰশ্ন: এনেদৰে যদি তোমালোকৰ অঞ্চলত বাঘ বা আন বন্য প্রাণী ওলায়, তেতিয়া তুমি কি কৰিবা?
উত্তৰ: আমাৰ অঞ্চলত বাঘ বা আন বন্য প্ৰাণী ওলালে মই লগে লগে ঘৰৰ ডাঙৰ মানুহক খবৰ দিম। তেওঁলোকক বন বিভাগক (Forest Department) খবৰ দিবলৈ ক’ম আৰু নিজে জন্তুটোৰ ওচৰলৈ নাযাওঁ বা তাক জোকাই নলওঁ।
প্ৰশ্ন: …এনেদৰে ভাৰ বোৱা অৰ্থাৎ “ভাৰী” শব্দ প্ৰয়োগ কৰি অন্য শব্দ কিছুমান লিখা।
* দোলা – দোলা-ভাৰী
* পাচলি – পাচলি-ভাৰী
* ডাঙৰি – ডাঙৰি-ভাৰী
* মাছ – মাছ-ভাৰী
* দৈ – দৈ-ভাৰী
প্ৰশ্ন: পাঠটোত থকা আন বিশেষণ পদবোৰ বিচাৰি উলিয়াই লিখাব।
উত্তৰ: পুৰণি, ডাৱৰীয়া, দীঘল, ভাল, বেয়া, চেঙা, কাটন, ওখ, গলগলীয়া, অসহনীয়, বলী।
পৃষ্ঠা ৬০
ঘ- প্রকল্প
প্ৰশ্ন: ‘দীঘল-ঠেঙীয়া’ নামৰ এই সাধুটো লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’ৰ পৰা লোৱা হৈছে। এনেকুৱা সাধুকথা প্ৰত্যেকে এটাকৈ সংগ্ৰহ কৰি পঢ়া আৰু শ্ৰেণীকোঠাত আনকো পঢ়ি শুনোৱা।
উত্তৰ: (ই এটা প্ৰকল্পমূলক কাম।)
প্ৰশ্ন: ‘দীঘল-ঠেঙীয়া’ সাধুটোৰ নাট্যৰূপ দি অভিনয় কৰা…
উত্তৰ: (ই এটা প্ৰকল্পমূলক কাম।)
প্ৰশ্ন: বনৰীয়া জীৱ-জন্তু থকা এখন হাবিৰ ছবি আঁকা।
উত্তৰ: (ই এটা প্ৰকল্পমূলক কাম।)