দৃশ্যান্তৰ কবিতাৰ প্ৰশ্নাৱলীৰ উত্তৰসমূহ
১। চমু উত্তৰ দিয়া:
(ক) কবিয়ে কিমান বছৰৰ আগতে মানুহজনক লগ পাইছিল?
Ans. কবিয়ে পঁচিশ বছৰৰ আগতে মানুহজনক লগ পাইছিল ।
(খ) মানুহজনে কিয় নিজৰ ঘৰ বিচাৰি পোৱা নাছিল?
Ans. মানুহজনে কুকুৰীকণা হোৱা বাবে নিজৰ ঘৰ বিচাৰি পোৱা নাছিল । (কুকুৰীকণা মানে গধূলি বা ৰাতি নেদেখা মানুহ )।
(গ) মানুহজনে নিজৰ ঘৰৰ পদূলি ক‘ত বিচাৰিছিল?
Ans. মানুহজনে নিজৰ ঘৰৰ পদূলি নঙলামুখত বিচাৰিছিল ।
(ঘ) মানুহজনৰ ঘৰৰ দাঁতিত কিহে নমস্কাৰৰ ভংগীত আছিল?
Ans. মানুহজনৰ ঘৰৰ দাঁতিত আগলি বাঁহে নমিত নমস্কাৰৰ ভংগীত আছিল ।
(ঙ) কবিয়ে কোন সময়ত মানুহজনক লগ পাইছিল?
Ans. কবিয়ে প্ৰথমবাৰ মানুহজনক গধূলি সময়ত লগ পাইছিল ।
২। সাতমহলীয়া ঘৰৰ বাহিৰত ৰৈ থকা মানুহজনে কবিৰ স‘তে কি কি কথা পাতিছিল তোমাৰ নিজৰ কথাৰে লিখা।
- উত্তৰ: সাতমহলীয়া ঘৰৰ বাহিৰত ৰৈ থকা বৃদ্ধ মানুহজনে কবিক সন্দেহৰ দৃষ্টিৰে চাই সুধিছিল:
হেৰা অচিনাকি মানুহজন, তুমি ইয়াত কি লাগেহে?
তেওঁ সুধিছিল যে কবিয়ে ভাৰাঘৰ বিচাৰি কুবেৰৰ মহলাত (ধনৰ অধিপতি দেৱতাৰ দৰে ধনীৰ অট্টালিকাত) আহিছে নেকি ।
তেওঁ লগতে কৈছিল যে ইয়াত ক’ত ভাৰাঘৰ পাব, আৰু পালেও কি শান্তিত থাকিব ।
তেওঁ মহানগৰৰ জীৱনৰ শূন্যতা প্ৰকাশ কৰি কৈছিল যে ইয়াত মানুহ মৰিলে দাহ কৰিবলৈকো এজন মানুহ নাই ।
তেওঁ এই ঠাইৰ মানুহক যখৰ পোৱালিহঁতৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল, য’ত কোনোৱে কাৰো খবৰ নাৰাখে বা কাক কোনে চায় ।
৩। ‘দৃশ্যান্তৰ‘ কবিতাটোৰ মূলভাৱ লিখা।
- উত্তৰ: ‘দৃশ্যান্তৰ‘ কবিতাটোত কবিয়ে পৰিৱৰ্তিত সামাজিক জীৱনৰ আৰু মহানগৰীয় চেতনাৰ ৰূপ উন্মোচন কৰিছে ।
কবিতাটোৱে দুটা ভিন্ন দৃশ্যৰ তুলনা কৰিছে: পঁচিশ বছৰৰ আগৰ কেঁচা আলি–কেঁকুৰি আৰু পিছৰ কংক্রীটৰ হাবিখন ।
প্ৰথম দৃশ্যত, এখন পঁজাঘৰত থকা কুকুৰীকণা মানুহজনে সৰল জীৱনৰ শান্তিৰ কথা কৈছিল (“বৰ শান্তিত আছোঁ এই পঁজাটিত” )। ইয়াত অকপট গ্ৰাম্য জীৱনৰ ছবি আছিল ।
দ্বিতীয় দৃশ্যত, একেজন মানুহেই (বা তেওঁৰ দৰেই এজনে ) সাতমহলীয়া অট্টালিকাৰ বাহিৰত ৰৈ অশান্তিৰ কথা কৈছে। তেওঁ আধুনিক জীৱনক ‘কুবেৰৰ মহলা‘ আৰু ‘কংক্রীটৰ হাবি‘ বুলি কৈছে, য’ত নিঃসংগতা, যান্ত্ৰিকতা আৰু মানুহৰ মাজত সম্পৰ্কৰ শূন্যতা বিৰাজমান (“মৰিলে দাহ কৰিবলৈও এজন মানুহ নাই” )।
এই দৃশ্যান্তৰৰ মাজেৰে কবিয়ে আধুনিক চহৰীয়া জীৱনৰ শূন্যতা আৰু অশান্তিৰ সত্য প্ৰতিফলিত কৰিছে ।
৪। “বৰ শান্তিত আছোঁ এই পঁজাটিত।” – কোনে, কিয় এইদৰে কৈছিল? কথাষাৰৰ অন্তর্নিহিত ভাৱ মোকলাই লিখা।
- উত্তৰ:
কোনে কৈছিল: পঁচিশ বছৰৰ আগতে কবিয়ে লগ পোৱা কুকুৰীকণা মানুহজনে এইদৰে কৈছিল ।
কিয় কৈছিল: কবিয়ে যেতিয়া কুকুৰীকণা মানুহজনক হাতত ধৰি তেওঁৰ নিজৰ ঘৰৰ পঁজাটিলৈ আগুৱাই দিছিল, তেতিয়া তেওঁ এই কথা কৈছিল । ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁ বুজাইছিল যে যদিও তেওঁৰ ঘৰটো এটা সাধাৰণ পঁজাঘৰ আৰু বাহিৰত অন্ধকাৰ, তথাপিও তেওঁ সেই সৰল জীৱনটোত পৰম শান্তিৰে আছে।
অন্তর্নিহিত ভাৱ: এই কথাষাৰৰ মাজেৰে গ্ৰাম্য বা সৰল জীৱনৰ অকপট শান্তি প্ৰকাশ পাইছে । পঁজাঘৰটো দৰিদ্ৰতাৰ প্ৰতীক হ’লেও, সেই ঠাইত আত্মীয়তা আৰু মনৰ শান্তি আছিল। ইয়াৰ বিপৰীতে, দ্বিতীয় দৃশ্যত কবিয়ে লগ পোৱা ধনী মানুহজনৰ দৰে আধুনিক জীৱনত অট্টালিকা থাকিলেও, সেই শান্তি নাই। গতিকে, কবিতাটোত বাহ্যিক সুখ–সুবিধাতকৈ মনৰ শান্তিহে শ্ৰেষ্ঠ বুলি এই কথাষাৰে প্ৰতিপন্ন কৰিছে।
৫। ‘হেৰা অচিনাকি মানুহজন, তোমাক কি লাগেহে ইয়াত?’- কোনে কিয় কবিক এনেদৰে সুধিছে বুজাই লিখা।
- উত্তৰ:
কোনে সুধিছিল: পঁচিশ বছৰৰ পিছত কবিয়ে লগ পোৱা বৃদ্ধ, ন্যুব্জ দেহৰ মানুহজনে এইদৰে সুধিছিল ।
কিয় সুধিছিল: মানুহজনে চশমাৰ তলেৰে সন্দেহেৰে চাই কবিক এইদৰে সুধিছিল । ইয়াৰ কাৰণ হ’ল:
তেওঁলোকে বাস কৰা ঠাইখন এখন উচ্চ বৰ্গৰ লোকৰ বসতিস্থল, যাক তেওঁ ‘কুবেৰৰ মহলা‘ (ধনৰ অধিপতিৰ অট্টালিকা) বুলি কৈছে ।
সেই ঠাইত মানুহে ইজনে সিজনক বিশ্বাস নকৰে আৰু এলেহুৱা যখৰ পোৱালিৰ দৰে নিজক লৈ ব্যস্ত থাকে (য’ত কাক কোনে চায়) ।
এনে এটা **’কংক্রীটৰ হাবি’**ত সাধাৰণ বা অচিনাকি মানুহৰ কাম নাথাকে বুলি ভাবি, মানুহজনে কবিক সন্দেহ কৰিছিল যে তেওঁ ভাৰাঘৰ বিচাৰি আহিছে নেকি ।
সেয়েহে, তেওঁৰ প্ৰশ্নটোৱে আধুনিক মহানগৰীয়া জীৱনৰ সম্পৰ্কহীনতা আৰু নিঃসংগতাৰ সত্যকে উন্মোচন কৰিছে।
৬। ‘দৃশ্যান্তৰ‘ কবিতাটোত কবিয়ে কিদৰে পৰিৱৰ্তিত সামাজিক জীৱনৰ ছবি আঁকিছে তোমাৰ ভাষাৰে বুজাই লিখা।
- উত্তৰ: ‘দৃশ্যান্তৰ’ কবিতাটোত কবিয়ে দুটা ভিন্ন সময়ৰ চিত্ৰৰ মাজেৰে সামাজিক জীৱনৰ পৰিৱৰ্তনৰ ছবি দাঙি ধৰিছে:
- ১। পঁচিশ বছৰৰ আগৰ দৃশ্য (গ্ৰাম্য জীৱন):
এই সময়ত আলি-কেঁকুৰিটো কেঁচা আছিল ।
ইয়াত মানুহৰ ঘৰটো এটা পঁজাঘৰ আছিল ।
ঘৰৰ দাঁতিত কাকিনী তামোল আৰু আগলি বাঁহৰ দৰে প্ৰকৃতিৰ সৰলতা আছিল ।
যদিও মানুহজন কুকুৰীকণা আছিল, তথাপি তেওঁ পঁজাটিত শান্তিত থকাৰ কথা কৈছিল । এই দৃশ্যত গ্ৰাম্য জীৱনৰ অকপট ৰূপ আৰু মনৰ শান্তি প্ৰতিফলিত হৈছিল ।
- ২। বৰ্তমানৰ দৃশ্য (মহানগৰীয়া জীৱন):
এই ঠাইখন সাতমহলীয়া আৰু বহুতো অট্টালিকাত পৰিণত হৈছে । ই এক কংক্রীটৰ হাবি হৈ পৰিছে ।
ইয়াত সন্ধ্যা ভগাৰ পাছতো মানুহ পিয়াপি দি ফুৰিছিল ।
মানুহবোৰ স্বাৰ্থপৰ, যাক যখৰ পোৱালি বুলি কোৱা হৈছে, য’ত কোনোৱে কাৰো খবৰ নাৰাখে ।
এই আধুনিক জীৱন অশান্তিৰে ভৰা , য’ত মানুহ ইমানেই নিঃসংগ যে মৰিলে দাহ কৰিবলৈকো এজন মানুহ নাই ।
এইদৰে, কবিয়ে কেঁচা আলি–কেঁকুৰিৰ সৰলতাৰ পৰা কংক্রীটৰ যান্ত্ৰিকতালৈ হোৱা দৃশ্যান্তৰ বা পৰিৱৰ্তনৰ ছবিখন আঁকিছে, য’ত বস্তুগত উন্নতিৰ বিপৰীতে মানৱীয় সম্পৰ্ক আৰু শান্তিৰ শূন্যতাই ঠাই পাইছে ।
৭। ‘দৃশ্যান্তৰ‘ কবিতাটোৰ কবিগৰাকীৰ চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰ: ‘দৃশ্যান্তৰ’ কবিতাটোৰ কবিগৰাকী হ’ল হৰেকৃষ্ণ ডেকা ।
জন্ম: তেওঁৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪৩ চনত ।
শিক্ষা: তেওঁ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ইংৰাজী বিষয়ত এম.এ. পাছ কৰিছিল (১৯৬৫ চনত) ।
কৰ্মজীৱন: তেওঁ গুৱাহাটীৰ কমাৰ্চ কলেজত অধ্যাপনাৰে চাকৰি জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল । পিছত তেওঁ ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱাত যোগদান কৰি আৰক্ষী সঞ্চালক হিচাপে অৱসৰ লয় ।
সাহিত্যকৃতি: তেওঁ ‘The Sentinel’ কাকত আৰু ‘গৰীয়সী‘ আলোচনীৰো সম্পাদক আছিল ।
তেওঁৰ কবিতা পুথিসমূহ হ’ল- ‘ৰাতিৰ শোভাযাত্ৰা‘, ‘আন এজন‘, ‘Sea-Scare’ আদি ।
গল্প পুথিসমূহ হ’ল- ‘গল্প আৰু কল্প‘, ‘মধুসূদনৰ দলং‘, ‘বন্দীয়াৰ‘, ‘মৃত্যুদণ্ড‘ আদি ।
তেওঁৰ একমাত্ৰ উপন্যাস হ’ল ‘আগন্তুক‘ ।
বঁটা: তেওঁ সাহিত্য অকাডেমী বঁটা (১৯৮৭ চন), ‘কথা বঁটা‘ (১৯৯৬ চন) আৰু ‘অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা‘ (২০১০ চন) লাভ কৰিছিল ।
৮। ব্যাখ্যা কৰাঃ
- (ক) ‘মৰিলে দাহ কৰিবলৈও এজন মানুহ নাই।‘
- উত্তৰ: এই কথাষাৰ আধুনিক মহানগৰীয়া জীৱনৰ চৰম নিঃসংগতা আৰু মানৱীয় সম্পৰ্কৰ শূন্যতাৰ ছবি। কবিয়ে লগ পোৱা ধনী মানুহজনে অট্টালিকাৰ বিলাসপূৰ্ণ জীৱনৰ অশান্তি আৰু শূন্যতা প্ৰকাশ কৰি এই কথা কৈছে । ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল- এই ধন-সম্পদৰ বাসস্থানত মানুহ ইমানেই স্বাৰ্থপৰ আৰু ব্যস্ত যে তেওঁলোকে আনৰ সৈতে কোনো সম্পৰ্ক নাৰাখে। মানুহজনৰ মৃত্যু হ’লেও অন্তিম সংস্কাৰ (দাহ কাৰ্য) কৰিবলৈকো ওচৰত আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱ এজনো নাথাকিব। এই উক্তিটোৱে ধন–দৌলত থকাৰ পিছতো মনৰ শান্তি আৰু মানৱীয় সহমৰ্মিতাৰ অভাৱকে সূচাইছে।
- (খ) ‘যখৰ পোৱালিহঁতে কাক কোনে চায়।‘
- উত্তৰ: এই কথাষাৰো কবিয়ে লগ পোৱা বৃদ্ধ মানুহজনে মহানগৰৰ লোকসকলৰ বিষয়ে কোৱা তিক্ততাপূৰ্ণ উক্তি । ‘যখৰ পোৱালি‘ মানে পুতি থোৱা ধন-সোণ ৰখি থকা অপদেৱতাৰ পোৱালি বা অতিশয় কৃপণ লোক । ইয়াত তেওঁ চহৰীয়া লোকসকলক অত্যাধিক কৃপণ, স্বাৰ্থপৰ আৰু বিলাসিতাৰে অন্ধ বুলি অভিহিত কৰিছে। তেওঁৰ মতে, এই যখৰ পোৱালিহঁত নিজৰ নিজৰ অট্টালিকা আৰু ধন-সম্পদক লৈ ইমান ব্যস্ত যে কোনোৱে কাৰো খবৰ নাৰাখে বা আনক সহায় কৰিবলৈ আগবাঢ়ি নাহে। এই উক্তিটোৱে মহানগৰৰ জীৱনৰ মানৱীয় মূল্যবোধৰ অৱক্ষয়ক দাঙি ধৰিছে।
- (গ) ‘এই কংক্রীটৰ হাবিখনত তেওঁক বিচাৰি নাপালোঁ আৰু।‘
- উত্তৰ: এই কথাষাৰ আধুনিক নগৰীয়া জীৱনৰ জটিলতা আৰু নিঃসংগতাৰ প্ৰতীকধৰ্মী বৰ্ণনা। কবিয়ে সাতমহলীয়া ঘৰৰ ভিতৰলৈ সোমাই যোৱা বৃদ্ধ মানুহজনক দ্বিতীয়বাৰ বিচাৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, কিন্তু তেওঁ বিচাৰি নাপালে । ইয়াত, ‘কংক্রীটৰ হাবি‘ বুলিলে আধুনিকতাৰ প্ৰতীকস্বৰূপ অত্যাধিক অট্টালিকা আৰু জনসমষ্টিৰে ভৰা চহৰখনক বুজোৱা হৈছে, য’ত ইমান মানুহ থকা সত্ত্বেও ই এখন হাবিতকৈ কম নহয়। এই হাবিত মানুহে মানুহক হেৰুৱাই পেলায়। এই উক্তিটোৱে আধুনিক চহৰীয়া জীৱনত মানুহৰ মাজত দূৰত্ব বৃদ্ধি হোৱা আৰু নিঃসংগতাৰ চৰম পৰিৱেশক সূচাইছে।
৯। ভাষা–বিষয়ক :
(১) বিপৰীত শব্দ লিখা:
- কেঁচা – পকা
- গধূলি – পুৱা, ৰাতিপুৱা, দোকমোকালি
- পোহৰ – অন্ধকাৰ, আন্ধাৰ
- শান্তি – অশান্তি, কাজিয়া
- ৰূপ – কুৰূপ
(২) এটাকৈ সমার্থক শব্দ লিখা:
- জোন – চন্দ্ৰ, শশী, ইন্দু
- ঘৰ – গৃহ, আৱাস, নিলয়
- চৰা – বেছি, অধিক, ওপৰ
- দাহ – পোৰা, ভষ্মীভূত
- উভতি – ঘুৰি
(৩) নঞার্থক শব্দ গঠন কৰা:
- শান্তি – অশান্তি
- চিনাকি – অচিনাকি
- সহায় – অসহায়
(৪) ‘নমস্কাৰ‘ শব্দটো সন্ধি ভাঙিলে এনে হ‘ব– নমঃ + কাৰ। – এইদৰে আন চাৰিটা শব্দ লিখি সন্ধি ভাঙা।
- পুৰস্কাৰ – পুৰঃ + কাৰ
- মনীষা – মনস্ + ঈষা
- নিষ্কৰুণ – নিঃ + কৰুণ
- সন্দৰ্শন – সম্ + দৰ্শন