গীত আৰু ছবি
✍️ প্রশ্নাবলী (Prashnawali)
১। চমু উত্তৰ দিয়া:
(ক) কেনে গীত আৰু কেনে ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে?
Ans.যিটি গীত বুজাইহে বুজে সেই গীতক আৰু যাৰ মূল আটায়ে নুবুজে সেই ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে বা ভাল নেদেখে。
(খ) সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিয়ে কেনেকৈ আমাৰ প্ৰাণ টানি ধৰে?
Ans.সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিয়ে গীত হ’লে আমাৰ প্ৰাণ টানি ধৰে।
(গ) কবিৰ মতে কোনবোৰ বস্তু অজৰ-অমৰ?
Ans.কবিৰ মতে মিহি ভাব মিহি গতি কৌশলী বিদ্যাৰ মৃত্যু নাই, সেইবোৰ অজৰ-অমৰ।
(ঘ) কেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি কয়?
Ans.যিটি গীত বা ছবিক সকলোৱে একে ৰং পায় আৰু জগতৰো উলাহ বঢ়ায়, তেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি কয়।
(ঙ) ‘সিহে পায় নিজে নিজে আলাসত ঠাই’-ইয়াত ‘আলাস’ শব্দটোৰ অৰ্থ কি?
Ans.ইয়াত ‘আলাস’ শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে আকাশ বা শূন্য।
২। ভাল গীত আৰু ছবিৰ মহত্ত্ব কেনেকুৱা-কবিতাটোৰ সহায়ত বুজাই লিখা।
Ans.কবিতাটোৰ সহায়ত ভাল গীত আৰু ছবিৰ মহত্ত্ব তলত দিয়া ধৰণৰ:
সাৰ্বজনীন আবেদন: ভাল গীত বা ছবিক বুজাই দিব নালাগে। ই এনেকুৱা হ’ব লাগে যে সকলোৱে একে ৰং পাব লাগে আৰু জগতৰো উলাহ বঢ়াব লাগে।
হৃদয় জগোৱা ক্ষমতা: যিমান নুবুজা মানুহেই নহওক কিয়, ভাল গীতে শুনিলে হৃদয় জগাব। ঠিক তেনেকৈ যিমান নজনা মানুহেই নহওক কিয়, ভাল ছবিয়ে চকুত পৰিলে মনত সোমাব।
সাধাৰণক অসাধাৰণ কৰা: সাধাৰণভাৱে সদায় চকুৰে দেখা গছ-পাতটিও ছবিত ভাল হৈ পৰে, আৰু সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিও গীত হ’লে প্ৰাণ টানি ধৰে।
চিৰস্থায়িত্ব: মিহি ভাব মিহি গতি কৌশলী বিদ্যাৰ মৃত্যু নাই; সেইবোৰ অজৰ-অমৰ। এইবোৰ য’তে পৰে ত’তে গজে আৰু ঠাই বুজি বিভিন্ন আকাৰে দীঘল-ডাঙৰ হয়।
৩। সদায় চকুৰে দেখা গছ পাতটিও ছবিত কিয় ভাল হৈ পৰে বুলি তুমি ভাবা? নিজৰ মতামত আগবঢ়োৱা।
Ans.মই ভাবোঁ, সদায় চকুৰে দেখা গছ-পাতটিও ছবিত ভাল হৈ পৰে, কাৰণ:
ছবিয়ে শিল্পীৰ সূক্ষ্ম অনুভৱ আৰু দৃষ্টিকোণক ধৰি ৰাখে। সাধাৰণ গছ-পাত এটাকো শিল্পীরে নিজৰ কৌশলী বিদ্যাৰে এনেদৰে অংকন কৰে যে তাত নতুন সৌন্দৰ্য বা ভাবৰ সঞ্চাৰ হয়।
প্ৰকৃতিৰ বাস্তৱ গছ-পাতে ক্ষন্তেকীয়া, কিন্তু ছবিত ই চিৰস্থায়ী হৈ পৰে। মানুহে ছবিত সেই গছ-পাতটোক বেছি মনোযোগেৰে লক্ষ্য কৰে, যাৰ ফলত ইয়াৰ সূক্ষ্মতা আৰু মহত্ত্ব উপলব্ধি কৰিব পাৰি।
ছবিয়ে কেৱল বস্তু এটাৰ প্ৰতিচ্ছবি নহয়, ই শিল্পীৰ মিহি ভাব আৰু অনুভূতিও বহন কৰে। এই মিহি ভাবটোৱেই সাধাৰণ গছ-পাতটোক দৰ্শকৰ মনত এক হৃদয়স্পৰ্শী স্থান দিয়ে।
৪। কেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে আৰু কোনবোৰ গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি আদৰি লৈ আলাসত ঠাই দিয়ে নিজৰ ভাষাৰে বৰ্ণনা কৰা।
Ans.১. যিবোৰ গীত আৰু ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে:
যিটো গীতৰ মূল ভাব বা অৰ্থ বুজাই নিদিলে কোনেও বুজি নাপায়, সেই গীতক কোনেও ভাল বুলি নকয়।
ঠিক তেনেকৈ, যি ছবিৰ মূল কথাটো বা ঘাই কাৰণটো সাধাৰণ মানুহে বুজি নাপায়, সেই ছবি কোনেও ভাল বুলি নেদেখে।
এইবোৰ হৈছে জটিল বা সংকীর্ণ ভাবৰ কলা, যাৰ আবেদন সাৰ্বজনীন নহয়।
২. যিবোৰ গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি আদৰি লৈ আলাসত ঠাই দিয়ে:
যি গীত বা ছবিয়ে কোনো ব্যাখ্যা অবিহনেই সকলোৰে হৃদয় জগাব পাৰে আৰু সকলোৱে একে ৰং পাব পাৰে, সেইবোৰেই উত্তম কলা।
যিবোৰে শ্ৰোতা বা দৰ্শকৰ মনত উলাহ বঢ়ায় আৰু সহজে মনত সোমাই যায়।
এনে মিহি ভাব মিহি গতি কৌশলী বিদ্যাৰে সৃষ্ট কলাইহে নিজে নিজে আকাশত ঠাই লাভ কৰে আৰু সকলোৰে দ্বাৰা আদৃত হয়।
৫। ‘গীত আৰু ছবি’ কবিতাটোৰ সাৰাংশ লিখা।
‘গীত আৰু ছবি’ কবিতাটোৰ জৰিয়তে কবিয়ে প্ৰকৃত কলাৰ সাৰ্বজনীন আবেদন আৰু মহত্ত্বক তুলি ধৰিছে।
Ans.কবিয়ে কৈছে যে যি গীত বা ছবিৰ মূল ভাব বুজাই নিদিলে কোনেও বুজি নাপায়, সেইবোৰক কোনেও ভাল বুলি নকয়। প্ৰকৃততে, সেই গীত বা ছবিহে ভাল, যাক দেখিলে বা শুনিলে সকলোৱে একে আনন্দ পায় আৰু যিয়ে জগতৰ উলাহ বঢ়ায়। ভাল কলাত ইমান শক্তি থাকে যে যিমান নুবুজা মানুহেও শুনিলে গীতে তেওঁৰ হৃদয় জগাব পাৰে আৰু ছবিয়ে মনত সোমাব পাৰে।
কবিয়ে বৰ্ণনা কৰিছে যে সাধাৰণভাৱে সদায় চকুৰে দেখা গছ-পাত এটাও ছবিত ভাল হৈ পৰে, আৰু সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথা এটাও গীত হ’লে প্ৰাণ টানি ধৰে। কবিৰ মতে, মিহি ভাব মিহি গতি থকা কৌশলী বিদ্যাৰ কলাৰ মৃত্যু নাই, সেইবোৰ অজৰ-অমৰ। এনে কলা য’তে পৰে ত’তে গজে আৰু ঠাই বুজি বিভিন্ন আকাৰে দীঘল-ডাঙৰ হয়।
৬। ব্যাখ্যা কৰাঃ
(ক) সদায় চকুৰে দেখা গছ-পাতটিও ছবিটিত ভাল হৈ পৰে, সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিও গীত হ’লে প্রাণ টানি ধৰে।
Ans.প্ৰসংগ: এই বাক্যশাৰীয়ে প্ৰকৃত কলাৰ (গীত আৰু ছবি) সেই মহত্ত্বক বুজাইছে, যাৰ দ্বাৰা ই সাধাৰণ বস্তুকো অসাধাৰণ আৰু হৃদয়স্পৰ্শী কৰি তোলে।
ব্যাখ্যা: আমি আমাৰ দৈনন্দিন জীৱনত চাৰিওফালে দেখা গছ-পাত বা অন্যান্য সাধাৰণ বস্তুবোৰক বিশেষ মনোযোগ নিদিওঁ। কিন্তু এজন নিপুণ শিল্পীয়ে যেতিয়া সেই গছ-পাতটিক নিজৰ ছবিৰে অংকন কৰে, তেতিয়া সেই সাধাৰণ বস্তুটোৱে এক নতুন সৌন্দৰ্য আৰু মহত্ত্ব লাভ কৰি দৰ্শকৰ মনত ভাল হৈ পৰে। ঠিক তেনেকৈ, আমি দৈনিক কাণেৰে শুনা সৰু সৰু কথাবোৰ বা ঘটনাৰ কোনো মূল্য নাথাকিব পাৰে, কিন্তু সেই সৰু কথাটোৱেই যেতিয়া গীতৰ ৰূপ লয়, তেতিয়া ই শ্ৰোতাৰ প্ৰাণ টানি ধৰে আৰু তেওঁৰ মনত গভীৰভাৱে সোমাই যায়। এই ক্ষমতাটোৱেই হৈছে প্ৰকৃত কলাৰ মহত্ত্ব।
(খ) ‘মিহি ভাব মিহি গতি কৌশলী বিদ্যাৰ নাই মৃত্যু অজৰ-অমৰ য’তে পৰে ত’তে গজে, বিভিন্ন আকাৰ ঠাই বুজি দীঘল-ডাঙৰ।’
Ans.প্ৰসংগ: এই বাক্যশাৰীয়ে প্ৰকৃত কলাৰ চিৰন্তনতা আৰু সাৰ্বজনীনতাক বুজাইছে।
ব্যাখ্যা: কবিৰ মতে, যি কলাই সূক্ষ্ম অনুভূতি (মিহি ভাব) আৰু নিপুণ কাৰিকৰী কৌশল (মিহি গতি কৌশলী বিদ্যা)ৰে সৃষ্ট, তাৰ কদাপি মৃত্যু নহয়; সেইবোৰ অজৰ-অমৰ, অৰ্থাৎ চিৰস্থায়ী। এনে উত্তম কলাৰ বীজৰ দৰে, এই মিহি ভাববোৰ য’তে পৰে ত’তে গজে, অৰ্থাৎ ইয়াৰ আবেদন সকলো ঠাইতে বিদ্যমান। ই ঠাই, সময় আৰু সংস্কৃতি অনুসৰি বিভিন্ন আকাৰত আৰু দীঘল-ডাঙৰ হৈ ফুটি উঠে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল, প্ৰকৃত কলাৰ সাৰ্বজনীন মূল্য আছে আৰু ই সকলো সময়তে প্ৰাসংগিক হৈ থাকে।
৭। সমার্থক শব্দ লিখা:
জগত – পৃথিৱী, বিশ্ব, সংসাৰ
উলাহ – আনন্দ, ফূৰ্তি, হৰ্ষ
চকু – নয়ন, নেত্র, অক্ষি
সৰু – ক্ষুদ্র, লঘু, পাতল
ভাল – উত্তম, শ্রেষ্ঠ, শুভ
কাণ – কর্ণ, শ্ৰৱণেন্দ্ৰিয়
৮। বাক্য ৰচনা কৰা:
কৌশলী বিদ্যা: শিল্পীৰ কৌশলী বিদ্যাৰ দ্বাৰাহে সাধাৰণ বস্তুটোৱেও মহত্ত্ব লাভ কৰে।
অজৰ-অমৰ: মিহি ভাব কৌশলী বিদ্যাৰ মৃত্যু নাই, সেইবোৰ অজৰ-অমৰ।
আলাসত ঠাই: যি গীতে জগতৰ উলাহ বঢ়ায়, সিহে নিজে নিজে আলাসত ঠাই পায়।
ডাঙৰ-দীঘল: কৌশলী বিদ্যাৰ ভাববোৰ ঠাই বুজি বিভিন্ন আকাৰে দীঘল-ডাঙৰ হৈ পৰে।
৯। বিপৰীত শব্দ লিখা:
মিহি – খহমহা, ডাঠ
প্রাণ – অপ্ৰাণ, নিৰ্জীৱ
মৃত্যু – জন্ম, জীৱন, অজৰ-অমৰ
মূল – শাখা, উপভাগ, উপকথা
ক্ষুদ্র – বিশাল, ডাঙৰ, বৃহৎ