অন্যৰ প্ৰতি ব্যৱহাৰ
✍️ প্রশ্নাবলী (Prashnawali)
১। চমু উত্তৰ দিয়া:
(ক) ‘সাৰথি’ পুথিখন কাৰ ৰচনা?
Ans.’সাৰথি’ পুথিখন সত্যনাথ বৰাৰ ৰচনা।
(খ) কি নজনাৰ নিমিত্তে বহুত মানুহে জীৱনত নানাবিধ উপদ্ৰৱ ভুগিবলৈ পায়?
Ans.সংসাৰত কাৰ লগত কেনেকুৱা ব্যৱহাৰ কৰিলে বা কেনেকৈ চলিলে সুখে-সন্তোষে কাল নিয়াব পাৰি, সেই কথা নজনাৰ নিমিত্তে বহুত মানুহে জীৱনত নানাবিধ উপদ্ৰৱ ভুগিবলৈ পায়।
(গ) কোনটো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ শত্ৰু সৰহ?
Ans.নির্বোধ খিংখিঙীয়া মানুহে ভবিষ্যত নুগুণি কেটেৰা মাৰিহে কথা কোৱা বাবে এই শ্ৰেণীৰ মানুহৰ শত্ৰু সৰহ।
(ঘ) সজ ব্যৱহাৰৰ অনুপান কি?
Ans.সজ ব্যৱহাৰৰ অনুপান হ’ল নম্ৰতা。
(ঙ) মনত অহঙ্কাৰ ৰাখি মুখত নম্ৰ হ’লে মানুহক কি কৰা হয়?
Ans.মনত অহঙ্কাৰ ৰাখি মুখে নম্ৰ হ’লে মানুহক ছল কৰা হয়।
(চ) ‘এই শ্ৰেণীৰ মানুহৰ স্বভাৱ নিচেই পাতল।’- ইয়াত কোনটো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ কথা কোৱা হৈছে?
Ans.ইয়াত লগ-লগৰীয়াক হঁহুৱাবলৈ লোকৰ গুপ্ত কথা সদৰী কৰা মানুহৰ কথা কোৱা হৈছে।
(ছ) কাৰ লগত সম্বন্ধ ৰাখিলে শঠতাক প্রশ্রয় দিয়া হয়?
Ans.শঠৰ লগত সম্বন্ধ ৰাখিলে শঠতাক প্রশ্রয় দিয়া হয়।
(জ) ‘বহল ব্যাকৰণ’ পুথিখন কাৰ ৰচনা?
Ans.’বহল ব্যাকৰণ’ পুথিখন সত্যনাথ বৰাৰ ৰচনা।
২। চমুকৈ বুজাই লিখা:
(ক) ব্যৱহাৰ প্ৰণালীক সামান্য কথা বুলি কিয় উলাই কৰিব নোৱাৰি?
Ans.ব্যৱহাৰ প্ৰণালীক সামান্য কথা বুলি উলাই কৰিব নোৱাৰি, কাৰণ এই প্ৰণালীৰে চলিলেহে সংসাৰ-যাত্ৰীয়ে সুখে-সন্তোষে কাল নিয়াব পাৰে।
যিহেতু সজ চৰিত্ৰৰ মানুহো ব্যৱহাৰৰ দোষত আনৰ হিংসা-গৰিহণাৰ ভাজন হয়, আৰু কপটীয়া-ছলাহী মানুহো ব্যৱহাৰৰ গুণত সকলোৰে মৰম পায়।
ইয়াৰ পৰা স্পষ্ট যে ব্যৱহাৰৰ কৌশল অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ, সেয়ে ইয়াক ইতিকিং কৰি উলাই নকৰি মন দি শিকা উচিত。
(খ) বিনয় ভাবত দান কৰিব লাগে বুলি জ্ঞানীসকলে কিয় কৈছে?
Ans.বিনয় ভাবত দান কৰিব লাগে বুলি জ্ঞানীসকলে কৈছে, কাৰণ তিতা মুখে মাতিলে সহস্ৰ উপকাৰ মানুহে একেতিলে পাহৰে।
কঠুৱা মাতৰ দোষত মানুহে কৰা উপকাৰ বা অর্বুদ দানৰ ফলও একে নিমিষতে লয় হয়।
সেইবাবে, দান কৰোঁতে কঠুৱা বা খিংখিঙীয়া মাতৰ পৰিৱৰ্তে, উপকাৰৰ মূল্য বৰ্তাই ৰাখিবলৈ মিঠা মাত (বিনয়) বিধান কৰা হৈছে।
৩। তাৎপর্য ব্যাখ্যা কৰা :
(ক) নম্রতা সজ ব্যৱহাৰৰ অনুপান।
Ans.অনুপান মানে দৰৱৰ লগত মিহলাই খোৱা আনুষঙ্গিক উপাদান, আৰু উচিত অনুপানেৰে ঔষধ খালে সি বেছি গুণ দিয়ে।
এই বাক্যশাৰীৰ দ্বাৰা বুজোৱা হৈছে যে নম্ৰতা হৈছে সজ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত এনে এক উপাদান যিয়ে সজ ব্যৱহাৰৰ উপকাৰিতা বৃদ্ধি কৰে。
নম্ৰতা ডাঙৰ আশয়ৰ চিন; ই আশয়ৰ উচ্চতাহে প্রকাশ কৰে।
নম্ৰতা হৈছে মনৰ গুণ, যাৰ ফলস্বৰূপে মিঠা মাত আপোনা-আপুনি ওলায়। সজ ব্যৱহাৰত নম্ৰতা মিহলালে তাৰো উপকাৰ সৰহ হয়, আনহাতে দম্ভালি কথা মানুহৰ কাণত কাঁড় ফুটা দিয়ে।
(খ) সোণৰ জেউতি অমান্য কৰিলে নকমে।
Ans.এই বাক্যশাৰীৰ দ্বাৰা বুজোৱা হৈছে যে মান্যৱন্ত লোকৰ মূল্য বা মহত্ত্ব কোনেও অমান্য কৰিলে কমাব নোৱাৰে।
যেনেকৈ সোণৰ জেউতি (স্বাভাৱিক উজ্জ্বলতা বা মূল্য) কোনোবাই তাক অমান্য কৰিলে বা মূল্যহীন বুলি ক’লেও কমি নাযায়।
ঠিক তেনেকৈ, যিসকল মানুহে ছল পালে মান্যৱন্ত লোকক অমান্য কৰি পুৰুষালি কৰা যেন পায়, তেওঁলোকে ভাবি নাচায় যে মান্যৱন্তক অমান্য কৰি তাৰ মূল্য কমাব নোৱাৰি।
অৰ্থাৎ, প্ৰকৃত গুণ বা মান্যতা সদায় নিজৰ স্থানত অটল হৈ থাকে।
৪। বিপৰীতার্থক শব্দ লিখা:
শব্দ বিপৰীত শব্দ
সুখ – দুখ/কষ্ট
সন্তোষ – অসন্তোষ/বেজাৰ
সজ – অসজ/বেয়া
চৰিত্ৰৱন্ত – চৰিত্ৰহীন/দোষী
কপটীয়া – সৰল/নিষ্কপটীয়া
মিঠা – তিতা/কঠোৰ/কেটেৰা
বিনয় – অহঙ্কাৰ/দম্ভ
নম্রতা – দম্ভালি/অহঙ্কাৰ
লঘু – গুৰু/ডাঙৰ
উচ্চ – নীচ/নামনি
নিন্দা – প্ৰশংসা/বখান
গুপ্ত – প্ৰকাশ/প্ৰৌঢ়ী/সদৰী
দোষ – গুণ/নিৰ্দোষ
গহীন – পাতল/উপলুঙালি
আঢ্যৱন্ত – দৰিদ্ৰ/অভাৱী
৫। বাক্য ৰচনা কৰা :
চকুৰ কুটা: কঠুৱা মাতৰ দোষতেই নির্বোধ খিংখিঙীয়া মানুহ আন সকলোৰে চকুৰ কুটা যেন হৈ পৰে।
পেটত কথা ৰাখ: যি মানুহে পেটত কথা ৰাখিব নোৱাৰে, সি আনৰ গুপ্ত কথা শুনিবলৈ হেঁপাহ কৰা উচিত নহয়。