অন্ধবিশ্বাস আৰু কুসংস্কাৰ
✍️ প্রশ্নাবলী (Proshnaboli)
১। চমু উত্তৰ দিয়া:
(ক) উৰাবাতৰি মানে কি?
Ans.উৰাবাতৰি হ’ল যিবোৰ বাতৰি সত্যৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত নহয়, অথচ অজ্ঞতাৰ কাৰণে বা মানুহক উত্তেজিত কৰি তুলিবৰ বাবে উদ্দেশ্যপ্রণোদিতভাবে প্ৰচাৰ কৰা হয় আৰু চিন্তাশূন্য, বিবেকশূন্য কিছু লোকে সেই বাতৰিক সত্য বুলি বিশ্বাস কৰে।
(খ) কুসংস্কাৰ বুলিলে কি বুজা?
Ans.কুসংস্কাৰ হ’ল যিবোৰ নীতি-নিয়ম, ব্যৱস্থা, পৰম্পৰা এখন সুস্থ সমাজৰ পৰিপন্থী আৰু সমাজৰ অগ্রগতিত গতিৰোধক হৈ থিয় দিয়ে। সংস্কাৰে যদি মানুহৰ সভ্যতাক নতুন চিন্তাৰে উজ্জীৱিত কৰি সময়ৰ লগত দৌৰাৰ পৰিবৰ্তে স্থিতাৱস্থাক বাহাল ৰাখে, তেন্তে সেই সংস্কাৰ আদৰণীয় নহয়।
(গ) ‘অন্ধবিশ্বাস, কুসংস্কাৰ পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ গধুৰ বোজা।’- কথাষাৰ কোনে কৈছিল?
Ans.এই কথাষাৰ ড° সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে কৈছিল।
(ঘ) কোনখন সন্ধিৰ পিছত আৰু কেতিয়া অসম বৃটিছৰ অধীনলৈ যায়?
Ans.১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ পিছত অসম বৃটিছৰ অধীনলৈ যায়।
(ঙ) অসমলৈ আহি শদিয়াৰ সেমেকা জলবায়ুত মিছনেৰীসকল কেনে ধৰণৰ ৰোগত আক্রান্ত হৈছিল?
Ans.অসমলৈ আহি শদিয়াৰ সেমেকা জলবায়ুত মিছনেৰীসকলৰ অসুখ আৰম্ভ হৈছিল আৰু তেওঁলোক কলেৰাত আক্রান্ত হৈছিল।
২। অন্ধবিশ্বাস মানে? অন্ধবিশ্বাসে সমাজত কেনে ধৰণৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে লিখা।
Ans.অন্ধবিশ্বাস মানে:
যিবোৰ বিশ্বাস বা ধাৰণা যুক্তিৰ ওপৰত প্রতিষ্ঠিত নহয়।
বিজ্ঞানে যিবোৰ বিশ্বাসক, ধাৰণাক, ঘটনাক অসত্য আৰু অমূলক বুলি প্রতিপন্ন কৰিছে।
যেনে: অসুখ ভাল হ’বৰ বাবে বিজ্ঞানসন্মতভাৱে প্ৰস্তুত কৰা ঔষধ খোৱাৰ পৰিবৰ্তে, সেয়া কোনো অপদেৱতাৰ কাম বুলি ভাবি পূজা-পাতল দি সন্তুষ্ট কৰিলেই ভাল হৈ যাব বুলি ভবা।
সমাজত অন্ধবিশ্বাসৰ সমস্যাসমূহ:
অন্ধবিশ্বাস আৰু কু-সংস্কাৰে মানৱীয় প্রমূল্যসমূহক (প্রেম, মমতা, মানৱতা আদি) আঘাত কৰি সভ্য মানৱ সমাজখনক কলুষিত কৰে।
ই জনজীৱনৰ সুস্থ জীৱন-ধাৰণৰ ব্যৱস্থাটোক বিপর্যস্ত কৰি সমাজখনক অশান্ত আৰু অস্থিৰ কৰি তোলে।
অন্ধবিশ্বাস, কুসংস্কাৰ, উৰাবাতৰিৰ অপপ্ৰচাৰৰ ফলত মানুহেই মানুহৰ শত্ৰু হৈ পৰে।
ই জটিল সামাজিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে।
‘ডাইনী’ৰ দৰে অন্ধবিশ্বাসে বহুত অপ্রীতিকৰ পৰিস্থিতি, সংঘৰ্ষ বা হত্যা আদি অমানবীয় ক্রিয়া-কলাপ সংঘটিত কৰে।
‘সোপাধৰা’ৰ দৰে উৰাবাতৰিৰ ফলত অচিনাকি লোকক আক্রমণ কৰি অমানৱীয় পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰা হয়।
৩। কি কি কাৰণত অন্ধবিশ্বাস, কুসংস্কাৰৰ দ্বাৰা জনসাধাৰণ প্ৰভাৱিত হয়?
Ans.অন্ধবিশ্বাস আৰু কুসংস্কাৰৰ দ্বাৰা জনসাধাৰণ প্ৰভাৱিত হোৱাৰ কেইবাটাও কাৰণ পাঠত উল্লেখ আছে:
জ্ঞানৰ অভাৱ: আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰে শিক্ষিত হ’লেও জ্ঞানৰ অভাৱৰ বাবে মানুহ অন্ধবিশ্বাস আৰু কুসংস্কাৰৰ বশৱৰ্তী হয়। জ্ঞানৰ অভাৱৰ বাবেই এজন মানুহে তেওঁৰ আৱেগক নিয়ন্ত্ৰণ কৰি ৰাখিব নোৱাৰে।
অধ্যয়নবিমুখিতা আৰু ভোগবাদ: বৰ্তমান যুগৰ উন্মত্ত ভোগবাদে শিক্ষাক জ্ঞান আহৰণৰ আহিলাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল চাকৰি লাভ কৰাৰ পথ হিচাপে পৰিণত কৰাইছে। মানুহ শিক্ষিত হৈছে, কিন্তু সেই অনুপাতে অধ্যয়নবিমুখ হোৱা বাবে আবেগ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰে, যিটো সমাজত বিশৃংখল পৰিৱেশ সৃষ্টি হোৱাৰ অন্যতম কাৰণ。
নেতিবাচক দৃষ্টিভংগী: ভোগসর্বস্ব, অধ্যয়নবিমুখ মানুহে গভীৰ চিন্তাৰে নিজক উজ্জ্বলাব নোৱৰাৰ ফলত কথাবোৰ, সন্মুখত ঘটা ঘটনাবোৰ প্ৰায়ে নেতিবাচক দৃষ্টিভংগীৰে চায়।
দায়িত্বশীল লোকৰ ক্ষুদ্র স্বাৰ্থসিদ্ধি: যিবিলাক মানুহক ভাল কাম কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছে, সেই দায়িত্বশীল মানুহবোৰেও ক্ষুদ্র ক্ষুদ্র স্বার্থসিদ্ধিৰ বাবে সমাজৰ বাবে কেতিয়াবা নেতিবাচক কাম কৰে, যাৰ ফলত অনুগামীসকলেও তেনে কাম অনুকৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।
ভ্রমণ আৰু যোগাযোগৰ অভাৱ: ভিতৰুৱা যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ সুবিধা নথকা অঞ্চলৰ বহু লোকে মনৰ ভাৱ বাহিৰৰ অঞ্চলৰ লোকৰ সৈতে বিনিময় কৰাৰ সুবিধা নাপায়, যাৰ ফলত মনৰ দিগন্ত প্ৰসাৰিত নহয়।
স্বাৰ্থপূৰণৰ বাবে অপপ্ৰচাৰ: স্বাৰ্থপূৰণৰ বাবে কিছুমান অসৎ প্রবৃত্তিৰ লোকে খুব চতুৰালিৰে সমাজত অন্ধবিশ্বাস বিয়পাই দিয়ে। কিছুমান দুষ্ট প্ৰকৃতিৰ লোকে সমাজক ভীতিগ্রস্ত আৰু অস্থিৰ কৰি তুলিবলৈও উৰাবাতৰি প্ৰচাৰ কৰে।
কষ্ট নকৰাকৈ সকলো পোৱাৰ প্ৰৱণতা: কষ্ট নকৰাকৈ কম আয়াসতে সাফল্য, ধন-সম্পত্তি ঘটিবলৈ, ভোগ-বিলাসত মত্ত হ’বলৈ সহজে সকলো পাবৰ বাবেও মানুহ অন্ধবিশ্বাসী হয়।
যুক্তিবাদী মন আৰু বিজ্ঞানমনস্কতাৰ অভাৱ: অন্ধবিশ্বাসৰ গৰাহত নপৰিবৰ বাবে যুক্তিবাদী মন আৰু বিজ্ঞানমনস্কতাৰ আৱশ্যক। বিজ্ঞানে কেৱল শ্রেণীকোঠাত পঢ়া এটা বিষয় নহয়, ই এক জীৱন ধাৰণৰ প্ৰণালী। মনোবৃত্তি বিজ্ঞানৰ যুক্তিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত নহ’লে অন্ধবিশ্বাস আঁতৰ নহয়।
৪। অন্ধবিশ্বাস, কুসংস্কাৰ আদি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ কেনে ধৰণৰ আঁচনি গ্রহণ কৰিব পাৰি?
Ans.অন্ধবিশ্বাস, কুসংস্কাৰ আদি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ সজাগতা এক শক্তিশালী আহিলা। এই ক্ষেত্ৰত তলত দিয়া ধৰণৰ আঁচনি গ্ৰহণ কৰিব পাৰি:
শিক্ষানুষ্ঠানত পাঠ্যক্ৰমত অন্তৰ্ভুক্তি: বিদ্যালয়ৰ পাঠ্যক্ৰমত এই বিষয়টো অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ উদ্দেশ্য হৈছে যাতে সৰুৰে পৰা ছাত্র-ছাত্রীয়ে অন্ধবিশ্বাস, কুসংস্কাৰৰ ভয়াবহতা আৰু ই সমাজক কেনেদৰে পংগু কৰি আদিম স্তৰলৈ লৈ যায়, সেই বিষয়ে বুজি পায়।
প্রতিযোগিতাৰ আয়োজন: বিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয় পৰ্যায়ত ৰচনা প্রতিযোগিতা বা তেনেধৰণৰ অন্যান্য প্রতিযোগিতাৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক জড়িত কৰিও সজাগতা আনিব পৰা যায়।
প্রচাৰ মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰ: তথ্যচিত্ৰ বা তেনেধৰণৰ প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ জৰিয়তে জনসাধাৰণৰ মাজত সজাগতা অনাটো খুব জৰুৰী।
সামাজিক মনস্তাত্ত্বিক জাগৰণ: অন্যান্য সামাজিক, ৰাজনৈতিক, অর্থনৈতিক সমস্যাসমূহ সমাধানৰ লগতে জনসাধাৰণৰ মাজত সামাজিক মনস্তাত্ত্বিক জাগৰণৰো সৃষ্টি কৰা উচিত।
উদাসীনাৰ পৰা বিৰত থকা: অন্ধবিশ্বাস আৰু কুসংস্কাৰৰ বিৰুদ্ধে উদাসীনতাই স্বাৰ্থান্বেষী লোকক উৎসাহিত কৰে, সেয়েহে ইয়াৰ বিৰুদ্ধে সজাগ আৰু সক্ৰিয় হৈ উঠা উচিত।
৫। ‘ডাইনী’, ‘সোপাধৰা’- এইবোৰ অন্ধবিশ্বাস। অন্ধবিশ্বাস বুলি জানিও কিছু লোকে এই বিষয় দুটাক লৈ উৰাবাতৰি প্ৰচাৰ কৰে আৰু বহু লোকে বিশ্বাস কৰিও লয়। ইয়াৰ কাৰণ কি কি বুলি ভাবা?
Ans.’ডাইনী’ আৰু ‘সোপাধৰা’ৰ দৰে অন্ধবিশ্বাসক লৈ উৰাবাতৰি প্ৰচাৰ কৰাৰ আৰু বহু লোকে তাক বিশ্বাস কৰি লোৱাৰ মূল কাৰণসমূহ হৈছে:
স্বাৰ্থপূৰণ আৰু ঈর্ষা:
কিছুমান অসৎ প্রবৃত্তিৰ লোকে সহজে টকা ঘটিবলৈ খুব চতুৰালিৰে এইবোৰ অন্ধবিশ্বাস প্ৰচাৰ কৰে।
সম্পত্তিৰ লোভত বা ওচৰ-চুবুৰীয়া কাৰোবাৰ উন্নতি দেখি ঈর্ষান্বিত হৈ অসৎ মনোবৃত্তিৰ মানুহে সেই বিশেষ মানুহঘৰৰ কাৰোবাক ‘ডাইনী’ বুলি অভিহিত কৰি সামাজিক উৎপীড়ন চলায়।
স্বাৰ্থসিদ্ধিৰ বাবেই ‘সোপাধৰা’ৰ অপপ্ৰচাৰ চলোৱা হয়。
ভীতিগ্রস্ত আৰু অস্থিৰ পৰিৱেশ সৃষ্টি:
কিছুমান দুষ্ট প্ৰকৃতিৰ লোকে সমাজক ভীতিগ্রস্ত আৰু অস্থিৰ কৰি তুলিবলৈও উৰাবাতৰি প্ৰচাৰ কৰে。
জ্ঞান আৰু যুক্তিৰ অভাৱ:
মানুহৰ মাজত জ্ঞানৰ অভাৱ থকাৰ বাবে তেওঁলোকে নিজৰ আৱেগ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰে।
চিন্তাশূন্য, বিবেকশূন্য কিছু লোকে যুক্তিৰে বিচাৰ নকৰাকৈয়ে এই বাতৰিক সত্য বুলি বিশ্বাস কৰে。
অধ্যয়নেৰে বাস্তৱমুখী জ্ঞানেৰে সমৃদ্ধ নোহোৱাৰ বাবে মানুহে কথাবোৰ যুক্তিৰে বিচাৰ কৰিব নোৱাৰে।
উদ্দেশ্যপ্রণোদিত ভ্রান্ত ধাৰণা:
অসুস্থতা বা অপায়-অমংগলৰ কাৰণ উপযুক্ত চিকিৎসাৰ অভাৱত হোৱা সত্ত্বেও, কিছু লোকে উদ্দেশ্যপ্রণোদিতভাৱে এই ভ্রান্ত ধাৰণা বিয়পায় যে সেয়া ‘ডাইনী’ৰ কাৰণেই হৈছে আৰু সেইবাবে অসুখ ভাল হোৱা নাই।
৬। তোমালোকৰ অঞ্চলত প্রচলিত অন্ধবিশ্বাস, কুসংস্কাৰ আদি তোমাৰ চকুত পৰিছে নেকি? Ans.সেইবোৰ নিৰাময়ৰ বাবে তোমাৰ ফালৰ পৰা কি কি ব্যৱস্থা ল’বা-এই বিষয়ে এটি টোকা প্ৰস্তুত কৰা।
এই প্ৰশ্নটোৰ উত্তৰ ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি লিখিব লাগে। তলৰ টোকাটো এটা আৰ্হি হিচাপে লোৱা হ’ল।
অন্ধবিশ্বাস নিৰাময়ৰ বাবে মোৰ ভূমিকা
অন্ধবিশ্বাস আৰু কুসংস্কাৰ যিকোনো এখন সমাজৰ বাবে এক ডাঙৰ বোজা। মোৰ অঞ্চলত প্রচলিত কেইটামান অন্ধবিশ্বাস মোৰ চকুত পৰিছে, যেনে – ঘৰৰ পৰা ওলাই যাওঁতে টিকটিকিৰ মাত শুনিলে বা মেকুৰীয়ে বাট কাটিলে কামত সফলতা নহা বুলি ভবা, অথবা অসুখ হ’লে ডাক্তৰৰ ওচৰলৈ যোৱাৰ সলনি বেজৰ ওচৰলৈ যোৱা। এই ধৰণৰ বিশ্বাসবোৰে সমাজৰ অগ্ৰগতিত বাধা দিয়ে।
এইবোৰ নিৰাময়ৰ বাবে মই মোৰ ফালৰ পৰা নিম্নলিখিত ব্যৱস্থাসমূহ ল’ম:
সজাগতা সৃষ্টি:
মই মোৰ বন্ধু-বান্ধৱ, সৰু ভাই-ভনী আৰু ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ সৈতে অন্ধবিশ্বাসৰ কুফল সম্পৰ্কে আলোচনা কৰিম।
ডাঃ সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে কোৱাৰ দৰে, অন্ধবিশ্বাস যে পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ গধুৰ বোজা, সেই বিষয়ে মানুহক বুজাম।
যুক্তিবাদ আৰু বিজ্ঞানমনস্কতাৰ প্ৰচাৰ:
অন্ধবিশ্বাসক যুক্তিৰে আৰু বিজ্ঞানৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা কেনেদৰে বিচাৰ কৰিব লাগে, সেই বিষয়ে সহজ ভাষাত বুজাই দিম। উদাহৰণস্বৰূপে, অসুখ-বিসুখৰ কাৰণ যে অপদেৱতাৰ কুপ্ৰভাৱ নহয়, বৰং বিজ্ঞানসন্মত চিকিৎসাৰ দ্বাৰাহে ভাল হয়, সেই বিষয়ে জনাম।
মই বুজাই ক’ম যে বিজ্ঞান কেৱল এটা বিষয় নহয়, ই এক জীৱন ধাৰণৰ প্ৰণালী।
সামাজিক কাম-কাজত অংশগ্ৰহণ:
বিদ্যালয় বা ক্লাবৰ জৰিয়তে অন্ধবিশ্বাসৰ ওপৰত ৰচনা, তৰ্ক বা কুইজ প্রতিযোগিতা আদিৰ আয়োজন কৰাত সহায় কৰিম, যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকল সৰুৰে পৰা সজাগ হয়।
সৰু সৰু নাটিকা বা তথ্যচিত্ৰৰ জৰিয়তে সমাজত এই বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টি কৰাৰ বাবে যত্ন কৰিম।
ব্যক্তিগত উদাহৰণ:
মই নিজে সদায় যুক্তিসংগত সিদ্ধান্ত ল’ম আৰু কোনো উৰাবাতৰি বা অন্ধবিশ্বাসক সহজতে বিশ্বাস নকৰিম।
অধ্যয়নবিমুখ নহৈ বাস্তৱমুখী জ্ঞানেৰে সমৃদ্ধ হ’বলৈ চেষ্টা কৰিম, যাতে মোৰ মনটো যুক্তিবাদী হয়।
৭। ব্যাখ্যা কৰা:
(ক) অন্ধবিশ্বাস, কুসংস্কাৰ পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ গধুৰ বোজা।
Ans.ড° সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে কোৱা এই বাক্যশাৰীৰ দ্বাৰা বুজোৱা হৈছে যে অন্ধবিশ্বাস আৰু কুসংস্কাৰ কেৱল ব্যক্তিগত সমস্যা নহয়, ই সমগ্ৰ মানৱ সমাজৰ বাবে এক ভয়ংকৰ অভিশাপ।
যিদৰে দূষিত বায়ু, পানী আদিৰ প্ৰদূষণে মানুহৰ সুস্থ জীৱন-ধাৰণত বাধা দিয়ে, ঠিক সেইদৰে অন্ধবিশ্বাস আৰু কুসংস্কাৰেও প্রেম, মমতা, মানৱতা আদি মানৱীয় প্রমূল্যসমূহক আঘাত কৰি সভ্য সমাজ এখনক কলুষিত কৰে।
এইবোৰে জনজীৱনৰ সুস্থ ব্যৱস্থাটোক বিপৰ্যস্ত কৰি সমাজখনক অশান্ত আৰু অস্থিৰ কৰি তোলে।
এইবোৰৰ অপপ্ৰচাৰৰ ফলত মানুহেই মানুহৰ শত্ৰু হৈ পৰে।
এই অন্ধবিশ্বাসবোৰ ইমানেই বেয়া যে ইয়াক পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ গধুৰ বোজা বুলি কোৱা হৈছে, কাৰণ ই মানৱ সভ্যতাৰ অগ্ৰগতিত বাধা দিয়ে আৰু অমানৱীয় ঘটনা সংঘটিত কৰাত ইন্ধন যোগায়।
(খ) সংস্কাৰ এক জীৱন পদ্ধতি।
Ans.সংস্কাৰ মানে হ’ল জীৱন ধাৰণৰ এক পদ্ধতি বা নীতি-নিয়ম।
সংস্কাৰে সমাজৰ নীতি, নিয়ম আৰু পৰম্পৰাক বুজায়। কিন্তু, এই সংস্কাৰ তেতিয়াহে আদৰণীয় হয়, যেতিয়া ই মানুহৰ সভ্যতাক নতুন নতুন চিন্তাৰে উজ্জীৱিত কৰি সময়ৰ লগত খোজ মিলায়।
যদি কোনো সংস্কাৰে সমাজক আগুৱাই নিয়াৰ পৰিবৰ্তে স্থিতাৱস্থাক বাহাল ৰাখে আৰু মানুহৰ চিন্তাৰ দিগন্তক প্ৰসাৰিত নকৰে, তেন্তে সেই সংস্কাৰক কুসংস্কাৰ বুলি কোৱা হয়।
এই বাক্যশাৰীৰ দ্বাৰা সংস্কাৰৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্য আৰু কুসংস্কাৰৰ পাৰ্থক্য বুজাই দিয়া হৈছে।
(গ) মানুহ শিক্ষিত হৈছে, কিন্তু সেই অনুপাতে হৈছে অধ্যয়নবিমুখ।
Ans.পাঠত উল্লেখ কৰা মতে অসমৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ যথেষ্ট (৭৩.১৮ শতাংশ)। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰে শিক্ষিত লোকৰ সংখ্যা যথেষ্ট।
কিন্তু এই বাক্যশাৰীৰ দ্বাৰা বুজোৱা হৈছে যে কেৱল আনুষ্ঠানিক শিক্ষা লাভ কৰাটোৱেই জ্ঞান লাভ কৰাটো নহয়।
বৰ্তমান যুগৰ উন্মত্ত ভোগবাদে শিক্ষাক জ্ঞান আহৰণৰ আহিলাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল এটা চাকৰি লাভ কৰাৰ পথ হিচাপেহে পৰিণত কৰাইছে।
ইয়াৰ ফলত মানুহ অধ্যয়নবিমুখ হৈছে। গভীৰ চিন্তা-চৰ্চা আৰু অধ্যয়নৰ অভাৱত মানুহে নিজৰ আৱেগক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱৰা হৈছে, যিটো সমাজত বিশৃংখল পৰিৱেশ সৃষ্টি হোৱাৰ এটা মূল কাৰণ।
অধ্যয়নবিমুখ হোৱাৰ বাবেই মানুহে কথাবোৰ নেতিবাচক দৃষ্টিভংগীৰে চায়। সেয়েহে, শিক্ষিত হোৱাৰ পিছতো জ্ঞান আৰু গভীৰ চিন্তাৰ অভাৱত মানুহ অন্ধবিশ্বাস আৰু কুসংস্কাৰৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছে।
৮। উদাহৰণটো চাই বাকীকেইটা কৰা :
উদাহৰণ: মানবীয় – অমানবীয়।
সজাগতা – অসজাগতা
সামাজিক – অসামাজিক
ৰাজনৈতিক – অৰাজনৈতিক
সাংবিধানিক – অসাংবিধানিক
প্ৰচাৰ – অপপ্ৰচাৰ
৯। তলৰ শব্দবোৰৰ বিপৰীত অৰ্থ বুজোৱা শব্দবোৰ লিখা:
ইতিবাচক – নেতিবাচক
সৎ – অসৎ/দুষ্ট
যোগাত্মক – বিয়োগাত্মক/ঋণাত্মক
সক্ষম – অক্ষম/বিশেষভাৱে সক্ষম
উচিত – অনুচিত
অভিশাপ – বৰ/আশীৰ্বাদ
১০। পাঠত উল্লেখ থকা পাঁচোটা যুৰীয়া শব্দ বিচাৰি উলিওৱা।
পূজা-পাতল
তন্ত্র-মন্ত্ৰ
ভূত-প্রেত
অসুখ-বিসুখ
অপায়-অমংগল
সোপা-ধৰা
ল’ৰা-ছোৱালী
১১। বাক্য ৰচনা কৰা:
মৌলিক অধিকাৰ: দেশৰ প্ৰতিজন নাগৰিকৰে সংবিধানপ্ৰদত্ত কিছুমান মৌলিক অধিকাৰ আছে।
অমানবীয় কাৰ্য: ‘ডাইনী’ৰ সন্দেহত সংঘটিত হত্যাৰ দৰে ঘটনা সমাজৰ বাবে অমানবীয় কাৰ্য।
প্ৰচাৰ মাধ্যম: বৰ্তমান সময়ত প্ৰচাৰ মাধ্যমেৰে জনসাধাৰণৰ মাজত সজাগতা অনাটো খুবেই সহজ।
সজাগতা সভা: অন্ধবিশ্বাসৰ বিৰুদ্ধে গাঁৱে-ভূঞে সজাগতা সভা অনুষ্ঠিত কৰা উচিত।
স্বার্থান্বেষী লোক: কিছুমান স্বার্থান্বেষী লোকে সমাজত উৰাবাতৰি আৰু অন্ধবিশ্বাস বিয়পাই ফুৰে।
আদিম স্তৰ: অন্ধবিশ্বাস আৰু কুসংস্কাৰে সমাজ এখনক আকৌ আদিম স্তৰলৈ লৈ যায়।